poniedziałek, 6 kwietnia 2015

Kwietniowe Kalendarium Kujawskie

1
1282- należące do strzeleńskich norbertanek  Łojewo przeniesione zostało przez księcia Siemomysła na prawo magdeburskie.
1900- powstało Kółko Rolnicze w Tucznie.
1938- północno- wschodnia część Kujaw inowrocławskich z Inowrocławiem, Kruszwicą i Gniewkowem włączona została do województwa pomorskiego.
1946- zmarł Henryk Podkomorski (ur.1881), fabrykant, właściciel, pierwszy powojenny dyrektor inowrocławskiej huty szkła "Irena".
 
2
1883- dyrektorem Fabryki Chemicznej Roberta Suermondta w Mątwach został Gustaw Guecke (1845-1909), przemysłowiec niemiecki, działacz masoński i hakatysta. W latach 1902-1906 był przewodniczącym inowrocławskiej Rady Miejskiej. Z jego fundacji wzniesiono w 1895 roku kościół ewangelicki w Mątwach.
1928- w Inowrocławiu urodził się Franciszek Sobieski, inż.elektryk, pracownik włocławskiej "Celulozy",od 4 czerwca 1989 r. senator RP. Jest absolwentem Gimnazjum Jana Kasprowicza.
1935- zmarł Antoni Pluta(ur. 1862), działacz społeczny, poeta ludowy i pedagog, organizator życia kulturalnego w Chełmcach i Inowrocławiu. Był prezesem Towarzystwa Samopomocy Naukowej Męskiej i wiceprzewodniczącym Rady Miejskiej (1921-1925).
3
1933- w Kruszwicy zmarł Michał Kopański (ur. ok.1861 r.), budowniczy, działacz narodowy, długoletni przewodniczący Rady Miejskiej.
1941- w obozie na Błoniach osadzony został biskup włocławski Michał Kozal.  
 
4
1850- zmarł ks. Jakub Kantak( ur. ok. 1786), proboszcz inowrocławski od 1828 r., więziony za udział w powstaniu 1848 roku.
1968- z udziałem 96 piosenkarzy rozpoczął się w Inowrocławiu I Ogólnopolski Konkurs Piosenki Radzieckiej.
5
1907- w sali hotelu "Bast" odbył się wielki wiec w obronie języka polskiego i strajkujących uczniów.Przemawiał m.in.proboszcz Antoni Laubitz.
 
6
1315-po raz pierwszy wspomniana została w źródłach historycznych książęca wieś Broniewo.
1934- w Łabiszynie urodził się Leon Witt, aktor, reżyser i scenograf, w latach 50 animator życia teatralnego w Inowrocławiu.Zmarł w 1977 roku w Koszalinie.
7
1892- w Kościelcu Kujawskim miał miejsce głośny napad na proboszcza Alfreda Antoniego Ponińskiego. Ksiądz został raniony kulami rewolwerowymi, zaś czterech napastników poniosło śmierć, gdy przybywający z pomocą okoliczni mieszkańcy dokonali samosądu.
8
1927- w Poznaniu zmarł Władysław Glinkiewicz (ur.1862 w Gniewkowie), artysta rzeźbiarz m. in. współtwórca pomnika Bolesława Chrobrego w Gnieźnie.
9
1193- papież Celestyn III wydał bullę, na mocy której klasztor strzeleński otoczony został opieką papieską. Dokument ten zawiera wykaz dóbr i dochodów klasztornych, wśród których wymieniona jest też dziewięcina z targu w Inowrocławiu.
 
1909- osunęła się północna ściana kościoła Zwiastowania NMP w Inowrocławiu.Na okres 20 lat świątynia została zamknięta.

1974- zmarł dr Wacław Skonieczny (ur.1894), znany lekarz inowrocławski, najdłużej związany z Sanatorium PKP.
W 1953 roku zorganizował Wiejski Ośrodek Zdrowia w Dąbrowie Biskupiej.
1980- w Gdyni wciągnięto polską banderę na nowym statku PLO- m/s "Inowrocław", wodowanym w fińskiej stoczni Rauma. Matką chrzestną statku była Danuta Biernacka.      
10
1944- w Oświęcimiu zginął Marcin Rożek (ur. 1885), artysta rzeźbiarz, m.in. twórca płaskorzeźb na  frontonie kościoła Najsłodszego Serca Jezusa w Inowrocławiu.
11
1925- w Inowrocławiu zawarli związek małżeński Aleksandra Polska, córka tutejszego kupca i Stanisław Helsztyński, młody pracownik naukowy, później słynny historyk literatury i pisarz.
1938- na zebraniu Ligi Morskiej w Inowrocławiu jej członkowie jednoznacznie zażądali kolonii afrykańskiej dla Polski.
12
1978- przed I LO w Inowrocławiu odsłonięty został pomnik Jana Kasprowicza, dzieło Wita Płażewskiego.
1989- w Inowrocławiu reaktywowano działalność Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół".
 
13
1879- w Tuchowie w powiecie tarnowskim urodził się Wojciech Krajewski, dr filologii klasycznej, w 1919 r. pierwszy polski dyrektor gimnazjum inowrocławskiego. Zmarł w 1924 roku w Krakowie.
1961- zmarł Kazimierz Wróblewski (ur.1876), znany cukiernik inowrocławski, działacz społeczny.
2010- zmarła Swietłana Owczarska (ur. 1966), poetka, animatorka życia kulturalnego w Inowrocławiu.
14
1320- w kościele Św. Mikołaja w Inowrocławiu rozpoczął się proces polsko- krzyżacki, którego organizatorami byli tutejsi duchowni świeccy i franciszkanie.
 
1734- w Dąbrównie k.Ostródy urodził się Krzysztof Reinhold Haberkant, urzędnik, prawnik, poeta panegiryczny sławiący monarchów pruskich. Przed 1790 r. był burmistrzem Gniewkowa. Zmarł ok. 1800 r. w Warszawie.
15
1887- w trakcie trwającego kilka tygodni tournee czołówka aktorska z Gabrielą z Korwin-Piotrowskich Śnieżko- Błocką( Gabriela Zapolska) na czele występowała m.in. w Strzelnie,Bydgoszczy, Gnieźnie oraz Inowrocławiu.Późniejsza pisarka deklamowała poezje
Mickiewicza i Ujejskiego, występowała w scenkach humorystycznych i jednoaktówkach. 
1919- odbyła się pierwsza sesja Rady Miejskiej w niepodległym Inowrocławiu. Wybrano dra Józefa Krzymińskiego na burmistrza miasta.
1945- zostało otwarte Miejskie Gimnazjum Handlowe w Inowrocławiu.
16
1504- król Aleksander Jagiellończyk nadał mieszczanom gniewkowskim przywilej zezwalający na   organizowanie targów tygodniowych w każdy poniedziałek i trzech jarmarków rocznie.
1827- urodziła się Kamila z Waśkiewiczów Preyss, matka Witolda, założyciela koła Towarzystwa Tomasza Zana w gimnazjum inowrocławskim, babka Jerzego Waldorffa, czołowegopolskiego pisarza i publicysty. Zmarła w 1889 r. i spoczywa na cmentarzu Zwiastowania NMP w Inowrocławiu.
1893- w Kruszwicy powstało Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół Nadgoplański".
1988- otwarty został "Dom Rzemiosła" w Inowrocławiu.
17
1933- w czasie wyprawy na wschodni filar Ganku w Tatrach zmarł Wincenty Franciszek Birkenmajer (ur.1899), nauczyciel i taternik. Do największych jego osiągnięć taternickich należą wejścia na południową ścianę Kiezmarskiego Szczytu i wschodnie ściany Gerlachu, Nawiesistej Turni i Rogatej Turni. W latach 1925-1928 uczył języka polskiego w Gimnazjum Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, ożywił pracę Towarzystwa Tomasza Zana w tej szkole.
1958- w Barcinie zmarł Jakub Wojciechowski (ur.1884), robotnik, pamiętnikarz, autor wspomnień pt"Życiorys własny robotnika"(1930) nagrodzonych Złotym Wawrzynem PAL.
18
1945- ukazał się pierwszy numer lokalnego dziennika "Robotnik Kujawski".
19
1346- Kazimierz Wielki wydał przywilej lokacyjny dla Bydgoszczy, wskazując na Inowrocław jako ostateczny wzorzec prawny.

1656- maszerujący spod Torunia hetman Stefan Czarniecki zdobył Pakość ( przeciw Czarnieckiemu wyruszył spod Warszawy Karol Gustaw, który przybył do Pakości między 28 a 30 kwietnia: przed 28 kwietnia dokonano w Pakości pogromu Żydów.
1931- z okazji 10 rocznicy istnienia Sodalicji Mariańskiej przy Gimnazjum Jana Kasprowicza odbyła się uroczysta msza św. w kościele NMP, w trakcie której homillie wygłosił rektor Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Gnieźnie- ks. dr Michał Kozal.
20
1912- w Senne k. Bielefeld (Niemcy) urodził się Sylwester Zieliński, lekarz dentysta, reprezentant Polski w boksie, uważany powszechnie za najlepszego zawodnika w dziejach tej dyscypliny sportu w Inowrocławiu. Zmarł w 1987 r.
21
1979- ks. Józef Glemp otrzymał z rąk kardynała Stefana Wyszyńskiego sakrę biskupią.
 
22
1879- w Ciencisku k. Strzelna urodził się Jerzy Wojciech Szulczewski, fizjograf, etnograf i nauczyciel. Był wybitnym znawcą flory i fauny Wielkopolskiego Parku Narodowego, badaczem przyrody oraz folkloru Wielkopolski i Kujaw. Zmarł w 1969 roku w Kościanie. 
23
1228- książę Konrad Mazowiecki nadał Krzyżakom wieś Orłowo.
1353- książę Władysław Biały wydał na zamku w Szarleju dokument przenoszący wieś Ostrowąs na prawo niemieckie.
1848- zakończyło się dwudniowe krwawe starcie polsko-niemieckie w Strzelnie. Zginęło 30 polskich powstańców.
2011- podjąłem decyzję o utworzeniu i prowadzenia tego bloga i nadaniu mu nazwy "Kroniki Inowrocławskie". 
 panorama Inowrocławia
24
1870- w Inowrocławiu przy ul.Panny Maryi otwarty został nowy szpital miejski (później im. dra Karola Marcinkowskiego).
1953- zmarł Szczepan Stróżewski (ur.1893), poligraf, działacz związkowy, w latach 1945-1953 kierownik dwóch inowrocławskich drukarni: poniemieckiej i b. Drukarni Kujawskiej.
25
1895- zmarł ks. Aureli Kompf (ur.1838), proboszcz inowrocławski w latach 1892-1895, przedtem długoletni proboszcz w Górze. Patronował licznym organizacjom społecznym.
1938- w Warszawie zmarł Maksymilian Chmielowicz (ur. 1894 w Inowrocławiu), kompozytor, muzykolog, kapelmistrz orkiestr wojskowych. Spoczywa na Powązkach.
1980- oddane zostało do użytku Sanatorium Związku Zawodowego Metalowców "Metalowiec" w Inowrocławiu.
26
1318- prepozyt konwentu strzeleńskiego Mikołaj sprzedał joannitom dziesięcinę z ich dóbr w Niemojewku za sumę 51 grzywien.
1332- wojska krzyżackie zajęły Inowrocław( miasto i zamek). Rozpoczęła się trwająca 5 lat okupacja miasta.
1834- w Inowrocławiu urodził się Henryk Fryderyk Hoyer, wybitny histolog, embriolog i lekarz, wykładowca w Akademii Medyko-Chirurgicznej, a później w Szkole Głównej w Warszawie, od 1862 r. profesor zwyczajny. Opublikował m.in. "Krytyczny pogląd na Darwina", "O bezpośrednim połączeniu między tętnicami", "Mózg i myśl", "Histologia ciała ludzkiego".Zmarł w 1907 r. w Warszawie.
1863- w bitwie pod Nową Wsią k. Piotrkowa Kuj. zginął kpt. Nikodem Maryański rodem z Gniewkowa (ur.1837), student medycyny.
1977- w kmonkursie na najładniejszy obiekt wzniesiony w 1976 r. tytuł "Mistera 76" przyznano Sanatorium Związku Zawodowego Pracowników Leśnych i Przemysłu Drzewnego "Modrzew" w Inowrocławiu, którego wykonawcą było Inowrocławskie Przedsiębiorstwo Budowlane.
27
1821- w Niemojewku zmarł Stanisław Kościesza-Kosmowski (ur.1752), płk wojsk koronnych, uczestnik powstania kościuszkowskiego, obdarowany przez Naczelnika złotą obrączką nr 38- "Ojczyzna swemu obrońcy", autor pamiętnika z czasów Stanisława Augusta. Spoczywa na cmentarzu w Ludzisku.
1893- w Inowrocławiu zmarł Juliusz Leopold Pielke (ur.1843), kupiec narodowości niemieckiej. W 1871 r. sfinansował odwiert w poszukiwaniu soli nazwany "Pielke", usytuowany u zbiegu ulic Staszica i Studziennej. W oparciu o eksploatowaną z tego otworu solankę funkcjonowała pierwsza warzelnia soli przy ulicy Pakoskiej (od 1873).
28
1656- do Inowrocławia wkroczyły wojska szwedzkie prowadzone przez Karola Gustawa.
1898- w Kowalewie Pomorskim urodził się Walery Paszotta , krawiec, podczas okupacji dowódca inowrocławskiego rejonu Polskiej Armii Powstania. W 1943 roku został aresztowany i osadzony na Błoniach. Stracony w Żabikowie 29 lipca 1944 roku wraz z siedmioma innymi członkami PAP.
29
1928- Apolinary Jankowski został komisarycznym wiceprezydentem Inowrocławia.
1939- zmarł Jan Janowski (ur.1861), nauczyciel. W latach 1919-1931 był kierownikiem Szkoły Św. Wojciecha w Inowrocławiu.
1941- w Inowrocławiu zmarł Stanisław Mindak (ur. 1858), absolwent Akademii Weterynaryjnej w Berlinie, w latach 1888-1926 dyrektor rzeźni miejskiej w Inowrocławiu.
30
1310- w kujawskiej miejscowości Kowal urodził się Kazimierz Wielki, król Polski w latach 1333-1370,wnuk księcia Kazimierza Konradowica założyciela Inowrocławia.
1961- zmarł Stefan Dąmbski rodem z Ludziska (ur.1893), aktywny członek Towarzystwa Tomasza Zana w gimnazjum inowrocławskim, powstaniec wielkopolski, odznaczony Krzyżem Walecznych za postawę w wojnie polsko-bolszewickiej. Był rolnikiem i działaczem gospodarczym.
 
                       
             

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Dziękuję za opinie! Zachęcam do zapoznania się z pozostałą zawartością strony oraz dyskusji na poruszane tematy. Zapraszam ponownie!