niedziela, 11 sierpnia 2013

W hołdzie Kazimierzowi Konradowicowi

Wielokrotnie pisałem już o księciu Kazimierzu Konradowicu, dzisiejszy post nawiązuje do tych artykułów, przypomina założyciela naszego miasta, jego zasługi, moje projekty i propozycje upamiętnienia tej najważniejszej postaci w dziejach miasta.
Dzisiejszy post zbiera też niemal wszystkie wiersze traktujące o księciu i dlatego jest  niezwykły.
Średniowieczne miasto wielkim murem otoczone
Twierdza, której głębokie fosy broniły
Trzy potężne zamczyste bramy
Wielki Rynek, handel królewskiemu oku miły
Sukiennice, ważnica,sądy, które w całym regionie rozstrzygały
Zamek, klasztor,szpital, kościoły, prestiż nie mały
Utwardzone, szerokie trakty, stragany, kamienice
Tak Kazimierz zaplanował swoją stolicę.
Pokaż grodzie jaki byłeś piękny
Jak prezentowałeś swą potęgę
Bramy, fosy,masywne mury
 Widok mężny
Olbrzymi Rynek jak mało który
Wyrośnij tu znowu, jako miniatura
Pokaż potęgę kujawskiej stolicy
Niech wiedzą w Polsce, że Kujawy
to nie tylko rolnicy
Staniesz tu znowu w całej swej krasie
Przypomnisz historii wielkie karty
I swego twórcę, bo tego warty.
 
 
Bramy i baszty, fosy rowy
Ratuszowa wieża wyniosła
Potężne mury obronne
Największy rynek w kraju
Klasztor, kościoły i książęcy zamek
Średniowieczne miasto od nowa zbudowane
Na Nowych Solankach obok widokowej wieży
Dajmy świadectwo historii
miastu to się należy.
***
Cały średniowieczny gród
w brązie lub kamieniu przedstawiony
Książę Kazimierz na jego Rynku z drużyną
Byłbym tym widokiem niemal rozanielony
Wokół na alejkach portrety wszystkich zasłużonych
Historyczne wielkie postaci
z dziejami miasta związane
To wszystko w jednym miejscu
Taki park pamięci. Amen
***
Książę Kazimierz Kujawski założyciel naszego miasta nie doczekał się nigdy pomnika, czy też innej poważnej formy upamiętnienia swojej postaci i wybitnych zasług wobec Inowrocławia.Stało się tak prawdopodobnie dlatego iż przez wielu kronikarzy i historyków był i jest postrzegany
jako osoba wielce kontrowersyjna, jest tak oceniany między innymi przez Jana Długosza.Jednak gdy przyjrzymy się jego działalności bliżej dochodzimy do wniosku, że wszystkie kontrowersyjne unie wojenne były chwilową polityczną potrzebą podporządkowaną dalekowzrocznym celom związanym z budowaniem odpowiedniej pozycji grodu, Kujaw i państwa polskiego.W różnych momentach dążył do ograniczenia wpływów i wielkości Pomorzan czy Krzyżaków i podejmował odpowiednie kroki polityczne.Natomiast jego zasługi wobec naszego miasta są wielkie i niepodważalne.T o on dał temu miastu prawa miejskie, z wielkim rozmachem wytyczył linię murów obronnych, siatkę ulic z położonym w centrum rynkiem i stojącym na nim kościołem  Św. Mikołaja. Rynek był niezwykle rozległym jak na owe czasy placem, w momencie lokacji największym w Polsce.Umiał korzystać z dobrych wzorców. Po pobycie we Wrocławiu poszedł w ślady rodziców Konstancji wrocławskiej i ufundował klasztor i kościół dla Franciszkanów w naszym mieście.Tuż obok nowo wybudowanego zamku książęcego, swojej siedziby.Konwent inowrocławski zalicza się do najstarszych w Polsce.Gwardian inowrocławski Mikołaj był określany w 1241 roku jako kustosz.Dowodzi to że klasztor inowrocławski stanowił kustodię obejmującą klasztory pruskie i wielkopolskie. Dopiero pod koniec XIII wieku ustąpił w godności klasztorowi gnieźnieńskiemu . Zakonnicy prowadzili kancelarię książęcą, organizowali ważne narady, zjazdy i pertraktacje polityczne oraz prowadzili działania wywiadowcze.
Konwent inowrocławski odgrywał więc głównie za sprawą naszego księcia ogromną rolę w XIII wiecznych politycznych realiach grodu i nie tylko.
Nie ulega wątpliwości, że Kazimierz Kujawski był sprawnym politykiem i mężem stanu i on stworzył potęgę i świetność naszego grodu.Stworzył go od podstaw i uczynił stolicą Kujaw.
Za to należy mu się nasze uznanie i szacunek. 
 
Kazimierzu pamiętasz pole, które w gród wielki zamieniłeś
Kościoły, rynek, szpital, Franciszkanów
Ulice, kramy, warsztaty, mieszczan, rycerską drużynę
Szkoły, prawo, sądy, dworskie zwyczaje
Politykę, zjazdy,obrady, przywileje
Książę, czy ktoś to tu jeszcze pamięta?
Czy uczczą to jakoś, masz jeszcze nadzieję?
***
Nie ma w dziejach miasta tak niedocenianego i źle ocenianego człowieka
Jak książę założyciel, królewskiego rodu protoplasta
Któż tak wielki, tak długo na uznanie czeka?
Siedem i pół wieku w jego mieście trwało
Nim jego potomkom na mszę za ojca się zebrało
Ileż jeszcze lat, czy może wieków
Musi minąć, by ciepło pomyśleć o tym człowieku?
***
 
Któż jak on tak daleko sięgał umysłem?
Kto planami tak czasy wyprzedzał?
Inowrocław na wzór wszystkim postawił
Kujawską stolicę wszem i wobec rozsławił
Nadszedł czas by wskrzesić miniaturę
Całego jego wspaniałego grodu
Z rozmachem godnym jego myśli
Na rynku powinien stanąć książę z drużyną
Wielki bohater kujawskiego narodu
Powinność nasza to przypomnieć jego postać potomnym
Twórca Inowrocławia był władcą upartym i niezłomnym
Tak samo syna Władysława wychował
I ten na króla zjednoczonego kraju się koronował.
 
 
Przywieźć możemy pnie, kamieni bryły
Skrzyknąć rzeźbiarzy, by dawne postaci odżyły
Czeka Inowrocław na królów, książęta, franciszkanów
Na zarys murów, baszty, zamczyste bramy
Przywróćmy sławę średniowiecznego grodu
Wtedy był wspaniały, doceniany i kochany. 
Mury obronne wały i fosy
Zamczyste bramy i baszt szesnaście
Gdyby załogę odpowiednią miały
W obronie sprawiały by cuda
Obrońcy doznali by chwały
Dając nadzieję że walka się uda.
Wokół miniatury grodu
Wałów, murów, rowów fosy
Nie może zabraknąć
To da pojęcie o miasta potędze
I jego znaczenie przypominać będzie
Jak nasza odezwa do narodu
Takie wielkie historyczne fotosy
Nasze bramy zatrzymywały wrogów
Granic kraju strzegły te fosy.
 
Gdy stanie cały gród w miniaturze
Pokaże swoją wielkość i potęgę
Swoje znaczenie w historii kraju
Patrząc, przeczytasz średniowieczną księgę
Lata świetności i urodzaju
Książę Kazimierz na wielki rynek wyjedzie
Wreszcie zostanie doceniony, ja w to wierzę.
 
Plastyczna mapa średniowiecznego grodu
Pokaże nasze miejsce na ziemi
Przypomni rozmach budowniczych
Budowle i wielkie plany
Nadzieję że wszystko się zmieni
Znowu odrodzi się kraj kochany
Zabliźni się państwa rozdarcie
I mały Kujawiak stanie na jego warcie
Wielki Kazimierza gród wyśniony
U Łokietka korona na skroni
Inowrocław średniowieczny 
tu zmartwychwstanie
A ty podziwiając, obok poleżysz
i zjesz śniadanie.
***

Wyrośnie Grodzisko na solankowym placu
Chętnie pokażemy je wszystkim przybyłym
Złoty okres Inowrocławia
Konradowica niemowlę wypieszczone
Przez jego wnuka na twierdzę ukształtowane
Stało na straży polskich granic
Ojczyznę czciło jak Święty Sakrament
Teraz domaga się przypomnienia
Musimy to w końcu zrobić
Przecież to nie jest bez znaczenia.
Inowrocław
Gród z brązu odlany lub w kamieniu wykuty
Na największym rynku Kazimierz na koniu
Galopujący dostojnie, pełen dumy
Nie kłania się nikomu
Nie musi, to jemu kłaniają się tłumy
Od nas mu też należy się szacunek
Za pomysł, rozmach i o gród starunek.
 
Średniowieczne miasto wyrośnie na parkowym skwerze
Wzniesie obronne mury, baszty i bramy
Nieprzypadkowo taką lokalizację wybierze
Tu najwięcej turystów i kuracjuszy przecież ściągamy
Znowu pokażemy wielki urbanistyczny rozmach Konradowica
Przybyszom opadną szczęki i pobledną lica
Zamek, ratuszowa wieża, kościoły, szpital, sukiennice
 to wszystko wyrośnie
Na taki widok oniemieją wszyscy goście
Największy rynek i szerokie trakty utwardzone balami
Inowrocław był pierwszy, nikt w okolicy tak
nie budował przed nami
Odlany z brązu lub wykuty z kamienia
Stanie tu znowu spełniając nasze marzenia.
 
     Kazimierzowi
Książę, to tutaj siedzibę sobie obrałeś
Temu miastu zamek i klasztor dałeś.
Franciszkanów sprowadziłeś,
Kościoły i szpital po sobie zostawiłeś.
Gród i jego rynek wspaniały
Długo przypominały dni Twojej chwały.
O jednej koronie dla Polski myślałeś
To tutaj małego Łokietka wychowywałeś.
Inowrocławiu, dlaczego po wiekach
Już nie pamiętasz tego człowieka?
 
 
 Jak wielki urbanista to zaprojektował
Wielki przestronny Rynek nie powstydziłby się Europy
Książę gród do wielkiej przyszłości szykował
Siatka ulic, umocnienia, kawał dobrej roboty
Zamek, klasztor i przy boku Franciszkanie
Kancelaria, pertraktacje, układy, wywiad to dla nich zadanie
Kontrowersyjne unie to tylko polityka
Osłabienie wrogów, przyszłość kraju, taktyka
Skrzywdzony, błędnie oceniany, nie doczekał chwały
A szkoda w wielkość miasta miał wkład niemały.
***
Przy starym grodzie rozpalą ogniska
zjedzą kiełbaski zobaczą warownię z bliska
Przyjadą w pobliże rowerami
By sprawdzić co było za potężnymi murami
Wielki targ i sukiennice gród zaprezentuje
Tak było w XIII wieku, każdy inowrocławianin
dumny się poczuje
Szpital, kościoły, warsztaty rzemieślnicze
Szerokie, dobrze zbudowane, utwardzone ulice
Obok książę na koniu poprowadzi drużynę
By chronić w mieście każdą dziecinę
To on dał życie i rozmach temu miastu
Pokaż swą twarz Kazimierzu, w tej twierdzy Piastów.
***

Przy klasztorze franciszkańskim
Ten co go stworzył powinien stanąć
Na koniu w galopie swój miecz wznieść
Jak wtedy gdy gród ten śpiewał mu pieśń      
W światłach na całe miasto zabłysnąć            
Sprowadził tu zakonników, siedzibę im zbudował
Konstancja wzorce z Wrocławia mężowi dała
Swego syna na króla tu wychował
Eufrozyna dzielnie mu w tym pomagała
Henryk  Pobożny  pomocą służył
Jak zamek zbudować i do czego zakonu użyć.
Jak wielki urbanista to zaprojektował
Wielki przestronny Rynek nie powstydziłby się Europy
Książę gród do wielkiej przyszłości szykował
Siatka ulic, umocnienia, kawał dobrej roboty
Zamek, klasztor i przy boku Franciszkanie
Kancelaria, pertraktacje, układy, wywiad to dla nich zadanie
Kontrowersyjne unie to tylko polityka
Osłabienie wrogów, przyszłość kraju, taktyka
Skrzywdzony, błędnie oceniany, nie doczekał chwały
A szkoda w wielkość miasta miał wkład niemały.
***
 
Mury obronne z bramami trzema
Wokół osadzonych baszt szesnaście
Rynek wspaniały pośrodku
Gotyckich budowli kilkanaście
Mieszczańskie kamienice bogate
jak na duże miasto przystało
I inne biedniejsze dzielnice
tych jak wszędzie też nie brakowało
Targi, stragany kupieckie, warsztaty rzemieślnicze
Dobrze Kazimierz zbudował tę swoją stolicę
Stwórzmy miniaturę to przedstawiającą
Na każdej bramie i baszcie wielką postać upamiętniającą
Niech świadczy to o dziejach i grodu potędze
I po wsze czasy pamiątką tego będzie.
 
***
 
Które miasto takie fortyfikacje miało
Tysiąc osiemset metrów to niemało.
Szesnaście baszt i trzy bramy,
Posiadał nasz gród ukochany.
Rzemieślnicze cechy za utrzymanie baszt odpowiedzialne były
Podwójne mury, wały i fosa zamek otoczyły.
Ratuszowa wieża także warowne zadania miała
A grubość i wysokość murów też była niemała.
To czyni inowrocławskie fortyfikacje bardzo ciekawymi
I wśród polskich miast niemal niezrównanymi.
Trzech Kazimierzów, Jagiełło i Łokietek niewielki
Dołożyli do tego swej władczej ręki.
***
Zamczyste bramy
mury potężne
fosy i wały
miasto nasze mężne
razem znamionowały
Nie wszystko wiemy
ciągle coś odkrywamy
potęga grodu
dobrze się ukryła
trzeba to przypomnieć
pokazać, opowiedzieć
Tropić ślady książąt
królów znowu zobaczyć
Zabytków pod ziemią
ciągle nie chować
Zdać sobie z tego sprawę
I światu zaprezentować.
 
    (Dzięki ci Kazimierzu…)
Dzięki ci Kazimierzu za grodu powstanie
Za plany wspaniałe, rozmach i uznanie
Herb dla miasta przez Ciebie obrany
Został do dziś prawie bez zmiany
To twoje miasto było wielkie i potężne
To w twoich czasach jego dzieje mężne
Wspomnienia o tym do dziś zostały
Wracać możemy do dni największej chwały.
***
 
Wspomnienie tylko po zamku zostało
Żadnych murów, ruin nawet, tylko opisy i to mało
Szkoda bo już przez księcia założyciela wzniesiony został
I miejscem urodzenia króla Łokietka się stał
Kazimierz Wielki dodał mu blasku
Murem ceglanym zamek i gród obudował
Aby Krzyżakom przeszkodą stawał na szlaku
I Ojczyznę w bezpieczeństwie zachował
Wielkie pokojowe narady tu się odbywały
I rady królewskie swe miejsce miały
 Zamek Jagiełły był ulubioną miejscówką
Lud go tu wielbił i nie żałował przychówku.
Skończył niestety nasz zamek tragicznie
Dając cegłę na prusackie koszary kawaleryjskie.
***
Gdy rekonstrukcja starego, średniowiecznego grodu stanie
Pod resztkami murów obronnych miejsce swe dostanie
Potęgę warowną miasta przypomni
O figury książąt, królów, ważnych osobistości
miejsce się upomni
I zobaczymy zdziwione tym widokiem twarze
Gdy taka przeszłość miasta się ukaże
W jednym miejscu to wszystko zgromadzone
Efekt piorunujący, musi być zauważone
Fajni są żacy, wiewiórki, piękne są fontann uroki
Ale największa siła tkwi w dziejach tej ziemi
Dzięki jej historii wiemy
Dlaczego jesteśmy Kujawiakami i tu żyjemy
I mieszkańcy innych stron w Polsce niech się dowiedzą
Że Inowrocław był przez wieki dla kraju obronną twierdzą
***
Gdy książę Władysław z synem w Kruszwicy się pobił
Z Inowrocławia siedzibę swą zrobił
Ważność osady szybko wzrastała
Wszak kościół, targi i warzelnię soli miała
Konratowic jednak dopiero z osady gród uczynił
I przez kilka wieków strategiczną warownią była
Niestety nikt tego dzisiaj nie docenił
Pamięć dla księcia nie była miła.
***
Kazimierzu gdybyś zobaczył to miasto dziś
Uśmiechnąłbyś się czy zapłakał
Na wielkie i znaczące je zaplanowałeś
Teraz jest jakieś niepozorne, małe
Z wielką odwagą, rozmachem je stworzyłeś
Dziś nasze projekty są dziwnie oszczędne
Oku niemiłe
Królowie i książęta zjazdy tu urządzali, często gościli
Teraz bywają różne osobistości, ale czy się któryś z nich wychyli
Mieliśmy największy w Polsce plac miejski
Teraz są Solanki jak teatr anielski
Graniczną ostoją polskości byliśmy
Dzisiaj kulturą nieco do tego nawiązaliśmy
Nie wstydźmy się tego, że już nie jesteśmy potęgą
Ale pracujmy, twórzmy, wykażmy się głową tęgą
Ożywmy to miasto, dajmy ludziom nadzieję
Niech widzą, że tu coś się wreszcie dzieje
Nie bójmy się dużych, odważnych projektów
Niech wszędzie wiedzą, że Kujawiak to nie byle kto.
***
Grodu średniowiecznego wizerunek
Powinien jak najszybciej się w mieście pojawić
Mury, bramy, fortyfikacje zaprezentować
Zamek, klasztor, ratusz, kościoły, rynek z ważnicą światu objawić
A nie w głębokich zakamarkach to chować
Jesteśmy to winni Kazimierzom i ich myśli kontynuacji
To wręcz domaga się pamięci i jakiejś adoracji.
***
Projekt w mojej głowie się rysuje

W nim panorama średniowiecznego grodu się snuje

Portrety władców ważnych dla miasta

Kazimierz założyciel, Łokietek, Wielki Budowniczy,

Jagiełło, Jagiellończyk i Jadwiga niewiasta

Potem jeszcze inne portrety: Wilkoński,

Przybyszewski, Kasprowicz, Jan Paweł II i Glemp być może

To wszystko w jednym przestrzennym tworze

Z krótkimi, acz ważnymi opisami

Podkreślającymi kto tu stoi przed nami

Gdy turysta przed taką ścianą stanie

to być może zmieni o Inowrocławiu swoje zdanie

I pomyśli o tym mieście ciepło

Gdy staną mu przed oczyma ważne historii chwile
 
Dowie się ile rzeczy mu dotąd uciekło

Pozna je i wspominać będzie nasze miasto mile.
***

Które miasto takie fortyfikacje miało
Tysiąc sześćset metrów to niemało.
Szesnaście baszt i trzy bramy,
Posiadał nasz gród ukochany.
Rzemieślnicze cechy za utrzymanie baszt odpowiedzialne były
Podwójne mury, wały i fosa zamek otoczyły.
Ratuszowa wieża także warowne zadania miała
A grubość i wysokość murów też była niemała.
To czyni inowrocławskie fortyfikacje bardzo ciekawymi
I wśród polskich miast niemal niezrównanymi.
Trzech Kazimierzów, Jagiełło i Łokietek niewielki
Dołożyli do tego swej władczej ręki.
***
Nieprzypadkowo biblioteka przy placu klasztornym się mieści
Lat już ponad dwa razy trzydzieści
W pobliżu tego miejsca już przed wiekami
Franciszkanie stworzyli książnicę z wieloma tomami
Ważny to był zakon, choć Braćmi Mniejszymi zwany
Przez księcia Kazimierza sprowadzony i nobilitowany
Książęcą kancelarię bracia prowadzili
i swymi pieczęciami pisma potwierdzali
U nich odbywały się narady, zjazdy, wojnom nawet zapobiegali
I zaświadczyć może o tym kujawska stolica
że konwent inowrocławski do najstarszych się zalicza
Jeżeli będziesz w pobliżu zatrzymaj się na chwilę
Spojrzyj na makietę klasztoru, wspomnij czasy miastu miłe
Mnóstwo koronowanych zobaczysz
o ważności grodu i klasztoru to świadczy
Szkoda, że z murów klasztornych nic już nie zostało
Ale dokumenty i wiedza to też niemało.
***
 
 
Początkowy fragment wiersza "Moje Miasto" również podkreśla zasługi księcia Kazimierza Konradowica......

Moje Miasto

Inowrocławiu, grodzie prastary,
Kazimierzowa Kujaw stolico,
Przypomnij swe oblicze,
Pokaż swe dawne lico.
Ukaż swój zamek, klasztor, kościoły
Mury potężne, bramy i baszty
Rynek rozległy, w państwie największy.
Nad nim wyniosłą ratuszową wieżę z farą zespoloną.
Wizyty władców, z Jadwigą królową
Procesy krzyżackie, bulle papieskie
Lata świetności, bitwy zwycięskie.
Potem najazdy, potopy, pożogi
Wojny, ruiny, bieda, lata niewoli.
Powstańcza krew na Twych ulicach
I noc okrutna w Twoich więzieniach.
Jednak nadzieja nigdy nie ustała
Niezłomność, walka i wolność nastała.
 
 
 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Dziękuję za opinie! Zachęcam do zapoznania się z pozostałą zawartością strony oraz dyskusji na poruszane tematy. Zapraszam ponownie!