panorama Inowrocławia

panorama Inowrocławia

środa, 4 marca 2015

Wizerunek miasta- sukcesy i zadania.

Dzisiaj bogato ilustrowany fotografiami felieton pokazujący zmiany w wizerunku miasta ( tylko miasto- dzisiaj ani słowa o Solankach) w ostatnich latach.Zrobiono bardzo wiele by miasto wypiękniało, zrewitalizowano całe centrum: Rynek, Królówkę, plac Klasztorny, skwery miejskie, Teatr Miejski, wyładniały sanatoria i pensjonaty, wyremontowano jeden basen pływacki, wybudowano drugi, powstał basen geotermalny, nową szatę otrzymał Teatr Letni. Miasto wzbogaciło się o nowoczesny stadion piłkarsko- lekkoatletyczny z dodatkowym boiskiem treningowym ze sztuczną nawierzchnią, wszystkie szkoły i przedszkola zostały ocieplone i otrzymały nowe elewacje, jak grzyby po deszczu pojawiły się przy każdej niemal szkole boiska typu Orlik, wiele dobrze urządzonych placów zabaw, siłownie pod chmurką na każdym osiedlu, wyremontowano wiele ulic i chodników, powstała spora sieć ścieżek rowerowych, przybyło mnóstwo miejsc parkingowych,odnowiono wiele kamienic, niektóre rudery wyburzono i w ich miejscu wybudowano ładne architektonicznie kamieniczki i to jest bardzo dobry kierunek, tyle tylko że mnóstwo jest jeszcze do zrobienia. Wiele jest jeszcze straszących przechodniów ruder, mnóstwo zniszczonych, odrapanych kamienic, choć wiele z nich ma duży potencjał i po odnowie mogłyby być ozdobą miasta.
Problem jest w tym że stanowią one własność prywatną i wielu właścicieli nie stać na inwestycje, lub po prostu im na tym nie zależy.Trzeba stworzyć mechanizmy, które doprowadziły by do kompleksowej odnowy budynków w mieście.
Na obiekty wpisane do rejestru zabytków można już teraz składać wnioski i starać się o dofinansowanie rewitalizacji tych budynków.
W temacie dróg, parkingów, ścieżek rowerowych, chodników ciągle jest wiele do zrobienia- to studnia bez dna.
Nie wspomniałem jeszcze o rzeczy nie mniej ważnej jak architektura, mam na myśli zieleń miejską i tutaj wielkie brawa: tysiące nasadzonych kwiatów, krzewów i drzew.
W każdym roku przybywa mnóstwo roślin i nasze miasto dzięki nim jest coraz bardziej urodziwe, a nasze Solanki ( choć słówko jednak być musi) to prawdziwa perełka.




 Kamieniczki przy Rynku wyglądają już o wiele schludniej, choć oczywiście jest jeszcze kilka, które domagają się odnowienia.

Od dawna już piszę że obok spacerującej po naszym Rynku patronki Inowrocławia królowej Jadwigi powinien pojawić się król Władysław Jagiełło, aby podkreślić i przypomnieć olbrzymie znaczenie Inowrocławia w czasie wojen z Krzyżakami i związki tego króla z miastem.


Nie ma na inowrocławskim Rynku zabytków z okresu jego średniowiecznej świetności, wokół stuletnie kamieniczki, na środku ładna nowoczesna fontanna i tyle. Latem klimat tworzą sezonowe wiedeńskie ogródki, jest ładnie ale brak temu miejscu duszy.Można to zmienić poprzez odbudowę monumentalnej, wspaniałej , średniowiecznej wieży ratuszowej.
Taka inwestycja przywróciłaby temu miejscu duszę, budowlę która przez wieki była symbolem tego miasta i świadczyła o jego potędze i świetności.



 Historyczny wagonik tramwajowy, także powinien ożyć w sezonie: wystawy, sprzedaż pamiątek, może jakieś inne pomysły..... tak stoi zamknięty i niszczeje, chyba nie o to chodziło.

 Nowa kamienica"Urocza" na ulicy Św. Ducha na miejscu wyburzonej rudery.
 Odnowione kamieniczki przy tej samej ulicy.

 Kamienica na fosie- nowo-wybudowana na miejscu wyburzonej rudery.

 Nawet niepozorne budynki można ciekawie odnowić i zaprojektować elewacje, które są ozdobą ulicy.








 Nowoczesny budynek wkomponowany w miejską architekturę.




 Trwa przebudowa i remont budynku Komendy Powiatowej Policji i dawnego kasyna.


 Tak ma wyglądać budynek kasyna po przebudowie.

 Wiele ciekawych kamieniczek ciągle marnieje i domaga się odnowy.


 Nawet budynkowi Urzędu Gminy przydałby się solidny remont.


 Jedna z pięknie odnowionych kamienic.

 Bardzo zniszczony budynek dawnej szkoły muzycznej.

 Bank Ludowy na szczęście nie straszy.





 Jedna z najpiękniej odnowionych kamienic przy ul. Solankowej.





 Piękny niegdyś budynek, w którym mieszkał Stanisław Przybyszewski dramatycznie niszczeje, a potencjał ma olbrzymi.



















Kujawska Spółdzielnia Mieszkaniowa konsekwentnie pracuje nad poprawą estetyki i funkcjonalności swoich budynków, niemal wszystkie bloki mieszkalne zostały ocieplone i  zyskały nowe elewacje.
Przebudowano też i odnowiono pawilony handlowe administrowane przez Spółdzielnię.
Ostatni z nich na rogu ulic: Wojska Polskiego i Niepodległości właśnie doczekał się kompleksowego remontu.




 Odnowiony pawilon Spółdzielni przy ul. Wojska Polskiego.








 Pawilon przy ul. Łokietka.
 Pawilon na Krzywoustego.






Sokolnia, jej wygląd to wielki nabrzmiały wrzód na honorze każdego inowrocławianina- to przecież symbol patriotyzmu, walki o polskość i niepodległość, najwyższy czas to zmienić.
Powinien błyszczeć jak wspaniały brylant, to nasze wielkie zadanie.

Jeden z dwóch ocalałych fragmentów średniowiecznych murów miejskich- zniszczony, z powrastanymi korzeniami drzew, czeka na odrestaurowanie i udostępnienie dla zwiedzania.




 Budowa łącznika z Rąbina do centrum miasta.


wtorek, 3 marca 2015

Marcowe Kalendarium Kujawskie

 1
1852- urodził się Józef Kazimierz Grosman, bankowiec, kupiec i działacz polityczny. Był dyrektorem Banku Ludowego. W latach 1903-1905 stał na czele Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Inowrocławiu. Walczył o prawa polityczne dla Polaków i występował w obronie języka polskiego.
Zmarł w 1919 roku w Obornikach Wlkp.
1941- w obozie koncentracyjnym Mauthausen zginął Stanisław Piotr Lachowski (ur.1885), mistrz drukarski, działacz narodowy. Przez 30 lat (1909-1939) pracował społecznie w Towarzystwie Gimnastycznym "Sokół".
1947- ukazał się pierwszy numer gazety "Ziemia Kujawska".
2
1878- urodził się Kazimierz Stankowski, ksiądz, działacz społeczny i narodowy. W 1908 roku założył w Inowrocławiu Towarzystwo kobiet "Zgoda", był głównym motorem poczynań Towarzystwa "Wyzwolenie", którego zadaniem była walka z plaga alkoholizmu. Zmarł w 1929 roku w Krotoszynie.
1958- w Champaign k. Chicago zmarł prof. dr Florian Witold Znaniecki (ur.1882), wybitny filozof, socjolog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego. Pochodził ze wsi Świątniki na Kujawach.
1979- Szkoła Podstawowa nr 1 w Inowrocławiu ( dawna Szkoła Św. Wojciecha) otrzymała imię kpt. Pawła Cymsa.
 
3
1907- urodził się Stanisław Simon, rabin żydowski, autor pracy "Żydzi inowrocławscy za czasów Księstwa Warszawskiego" (1939).
    4
 
1894- w Pawłowie k.Gniezna urodził się Paweł Kazimierz Cyms, oficer Wojska Polskiego,dowódca kompanii gnieźnieńsko-wrzesińskiej w powstaniu wielkopolskim. Walnie przyczynił się do wyzwolenia wschodniej Wielkopolski i zachodnich Kujaw, w tym również Inowrocławia, spod panowania niemieckiego. Zmarł w 1948 r. w Bystrej.
1945- powołano Miejską Radę Narodową w Inowrocławiu.
1968- zmarł Ignacy Domański (ur.1906), nauczyciel języka polskiego w Gimnazjum Jana Kasprowicza, działacz kulturalny i regionalista.
1972- w Sao Paulo (Brazylia) zmarł dr Stanisław Wachowiak (ur.1890), ekonomista, pierwszy polski przewodniczący Rady Miejskiej w Inowrocławiu, w latach 1924-1926 wojewoda pomorski w Toruniu.

5
1957- w Ostrowie Wlkp. zmarł Antoni Serbeński(ur.1886), artysta malarz związany najdłużej z ziemią ostrzeszowską. W latach 1921-1923 uczył rysunku w gimnazjum inowrocławskim.
6
1921- w gmachu loży masońskiej przy ul. Solankowej( dom zniszczony przez hitlerowców w 1939 r.) odbyło się nadzwyczajne zebranie polskich wolnomularzy,na którym dr Wilhelm Warschauer z Inowrocławia został zastępcą Wielkiego Mistrza.
1958- w Brzegu (woj. opolskie) zmarł Wawrzyniec Lisiecki (ur.1875), działacz społeczno-polityczny, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej (1922-1927).W 1924 roku protestował przeciwko projektowi ustawy o odebraniu uzdrowisku inowrocławskiemu charakteru użyteczności publicznej.
1986- w TVP wystąpił z koncertem inowrocławski zespół "Schola Cantorum Inovroclaviensis", zdobywca Harfy Eola na VIII Ogólnopolskim Przeglądzie Uczniowskich Kameralnych Zespołów Muzyki Dawnej w Kaliszu. Zespół prowadziła Danuta Szyma.
7
1886- w Inowrocławiu powstało Towarzystwo Pszczelarzy skupiające 40 hodowców.
1910- w Kościeszkach powstało pierwsze na Kujawach kółko włościanek. Kierowała nim Emilia Zakrzewska.
1945- powstało Towarzystwo Przyjaciół Nauki, Sztuki i Literatury w Inowrocławiu.
8
1819- w Kołudzie Wielkiej urodził się Jan Mittelstaedt, ziemianin, ekonomista, powstaniec wielkopolski z 1848 r. znany jest ze swych oryginalnych koncepcji polityki agrarnej. Zmarł w 1890 r. w Łodzi.     
1966- po raz pierwszy wystąpił przed publicznością zespół folklorystyczny "Kujawy" ze Sławska Wielkiego.Organizatorką i kierowniczką zespołu była Maria Patyk (ur.1924), znana nauczycielka i propagatorka kultury kujawskiej.
9
1231- książę Kazimierz Konradowic potwierdził własności norbertanek strzeleńskich. do klasztoru należały wówczas m.in. miasto Strzelno, kilkanaście wsi, kilka jezior( Pakoskie, Bronisławskie, Ostrowskie, Łojewskie), karczma i myto w Mątwach.
 
1337- przebywający na zamku inowrocławskim król Kazimierz Wielki otrzymał od Jana Luksemburskiego propozycję układu z Krzyżakami, w rezultacie którego Kujawy inowrocławskie i kasztelania kruszwicka powróciły do Polski.
1433- dyplom doktora nauk medycznych uzyskał Jan z Ludziska(ok.1400-ok.1450), wybitny humanista, pionier polskiego Odrodzenia.
10
1512- król Zygmunt Stary zwolnił mieszczan gniewkowskich od wszelkich podatków, z wyjątkiem czopowego i nowych ceł, na okres 7 lat.
1885- zmarł ks. Franciszek Pankau (ur.1812), proboszcz inowrocławski od 1851 roku.
11
1988- zmarł Edmund Grobelski (ur.1924), znany lekarz inowrocławski, dyrektor Sanatorium PKP. W latach 1961-1980 był prezesem KKS "Goplania".
12

1933- W Sokolni rozegrano zawody ciężkolekkoatletyczne z udziałem najlepszych drużyn wielkopolskich. W trójboju ciężarowym zwycięstwa odnieśli reprezentanci  inowrocławskiego "Sokoła", bracia Matuszewscy-Florian(1913-1985), trzykrotny mistrz i rekordzista Polski oraz Edmund(1909-1977), mistrz Polski, później znany działacz harcerski i przewodniczący Miejskiego Komitetu Kultury Fizycznej w Inowrocławiu. 
1942- hitlerowcy aresztowali Aleksandra Kaniepienia, komendanta komórki kolejowej ZWZ-AK przy węźle kutnowskim. W okresie śledztwa prowadzonego przez inowrocławską placówkę Gestapo przebywał w obozie na Błoniach.
13
1858- urodził się Józef Lenartowski, mistrz szewski, działacz społeczny, od 1888 r. związany z Inowrocławiem. W latach 1921-1929 był przewodniczącym Rady Miejskiej, a w 1926 r. wygrał plebiscyt na najpopularniejszego inowrocławianina. Zmarł w 1939 roku.
14
1900- urodziła się Stanisława z Męczyńskich kowalska, ceniona inowrocławska lekarka. Przez wiele lat prowadziła Stację Opieki nad Matką i Dzieckiem w przychodni przy al. Sienkiewicza 6. Zmarła w 1977 r. 
15
1893- urodził się Bolesław Krupiński, specjalista w dziedzinie górnictwa, profesor AGH i politechniki Śląskiej, w latach 1950-1953 wiceminister górnictwa. Jest patronem Inowrocławskich Kopalń Soli.  
1924- z inicjatywy Seweryna Szubargi powołany został do życia Klub Sportowy "Zdrój", będący poprzednikiem obecnej "Cuiavii" Inowrocław.
1953- zmarł Stanisław Droszcz (ur.1895 w Rojewie), znany fotograf inowrocławski, od 1921 roku właściciel firmy przy ul. Dworcowej 4a. Na kliszach fotograficznych uwiecznił wiele wydarzeń ważnych dla historii miasta.
16
1133- Jan Długosz zapisał, że Piotr Włast założył klasztor i wzniósł kościół w Strzelnie.
1940- zmarł Maksymilian Adam Gruszczyński(ur.1861), urzędnik, założyciel Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Inowrocławiu.

   17
1868- z inicjatywy dra Teodora Rakowskiego powstało Towarzystwo Pożyczkowe w Inowrocławiu.
1895- zmarł Władysław Aleksander Kościelski (ur.1818), słynny żołnierz, podróżnik, kolekcjoner. Był marszałkiem dworu tureckiego ( nosił przybrane nazwisko Sefer Pasza). Dorobił się olbrzymiej fortuny poprzez wykup akcji budującego się Kanału Sueskiego. W 1873 r. kupił wspaniały zamek Bertholstein w Styrii, gromadząc w nim bogate zbiory dzieł sztuki, broni, zegarków i kamieni szlachetnych. Pochodził z Szarleja.
1927- zmarł starosta strzeleński Karol Baliński ( ur.1884),kierował administracją powiatową od 1921 r.
1945- reaktywowano działalność Aeroklubu Kujawskiego. Prezesem został wybrany Remigiusz Jankowski.
18
1896- urodził się Jan Kłoś, pomocnik kupiecki, założyciel i pierwszy drużynowy pierwszej w Inowrocławiu drużyny harcerskiej. Zmarł w 1914 r. był synem Hipolita(1859-1922), znanego inowrocławskiego kupca i działacza narodowego.
1923- z okazji 30-lecia PPS członkowie i sympatycy tej partii zorganizowali w Inowrocławiu wielki wiec polityczny.
1929- w Inowrocławiu zmarł Filip Niklewski (ur.1850), mistrz cukierniczy, długoletni dyrektor Banku Ludowego.
19
1769- 97 konfederatów barskich zginęło podczas walk z Kozakami na terenie Pakości.
 
1893- w Padniewie k.Mogilna urodził się Józef Owczarski, oficer Wojska Polskiego. Uczestniczył w I wojnie światowej( stracił prawą rękę na froncie karpackim), dowodził kompanią młyńską w czasie powstania wielkopolskiego i przyczynił się do zajęcia dworca kolejowego w Inowrocławiu, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r. W latach międzywojennych służył w Wojsku Polskim. Zginął w 1940 r. w Katyniu.
1981- podczas sesji WRN w Bydgoszczy nie udzielono głosu zaproszonym przedstawicielom NSZZ"Solidarność". Protestujący działacze zostali siłą usunięci z sali obrad przez milicję. Brutalnie potraktowany został m.in. Michał Bartoszcze ze Sławęcina, znany działacz chłopski. Prowokacja bydgoska spowodowała kryzys polityczny w Polsce.
20
1368- pierwsza wzmianka źródłowa o Balczewie, które w średniowieczu było zwane również Baciszewem.
1616- do Pakości przybył ks. Wojciech Kęsicki, inicjator budowy Kalwarii, bodaj nasłynniejszy w dziejach miasta duchowny.
 
1890- w Inowrocławiu urodziła się Maria Janowska-Kopczyńska, śpiewaczka, solistka Opery Poznańskiej( sopran i mezzosopran). W repertuarze miała ponad 130 partii operowych i operetkowych. Zmarła w 1977 roku w Poznaniu.
21
1911- urodził się Zygmunt Kurek, zasłużony pedagog inowrocławski, podinspektor szkolny, działacz kulturalny, regionalista. Rejestrował na taśmie filmowej zwyczaje ludowe i ważniejsze wydarzenia, organizował kursy, prelekcje i sesje popularnonaukowe, głównie o tematyce historycznej. Zmarł w 1989 roku.
1920- powstało Kółko Rolnicze w Płonkowie.
1939- zmarła Maria z Sawickich Czabańska (ur.1859) fundatorka tablicy upamiętniającej śmierć powstanca Wojciecha Kwiatkowskiego. Tablica istniała w latach 1934-1939.
1969- zmarła Maria Borucka (ur.1905), nauczycielka historii i dyrektorka (1946-1961) II LO im. Marii Konopnickiej w Inowrocławiu.
22
1848- w Strzelnie Polacy odebrali władzę niemieckiemu burmistrzowi, a w wielu innych miejscowościach kujawskich usunięto pruskie symbole narodowe.
1925- urodziła się Marta Stebnicka-Kern, w latach 1937-1939 uczennica Gimnazjum Marii Konopnickiej w Inowrocławiu, po wojnie znana aktorka Teatru Starego i profesor PWST im. Ludwika Solskiego w Krakowie. 
1934- w Inowrocławiu zmarł Antoni Grzymała-Łagiewski (ur.1844), ostatni weteran powstania styczniowego.
23
1472- pierwsza wzmianka źródłowa o Janikowie.  
1864- w Jaksicach aresztowany został przez policję pruską Bartłomiej Nowak ps. Bartek (1823-1890), chłopski przywódca powstania styczniowego na Kujawach, zwolennik powszechnego zrywu chłopskiego. Pochodził z Jaksic.
1926- Roman Kaźmierczak otworzył drogerię w Inowrocławiu, mieszczącą się w domu na rogu ul. Toruńskiej i ul. Królowej Jadwigi.
24 
1945- w Dziekance pod Gnieznem zmarł ks. kan. Piotr Fibak (ur.1880), proboszcz szadłowicki i dziekan gniewkowski, więzień obozów hitlerowskich.
25
1888- w Koronowie urodził się Bogdan Gabriel Gordon, ksiądz proboszcz parafii św. Mikołaja w Inowrocławiu, społecznik. Zmarł w 1926 r.
1968- w Sydey zmarł Alfred Emeryk Poniński (ur.1896 w Kościelcu Kuj.), prawnik, politolog, historyk. był pracownikiem polskich służb dyplomatycznych w Berlinie,Brukseli,Paryżu,Moskwie, Bukareszcie, Ankarze, Stambule, a w latach1943-1945 ambasadorem RP w Pekinie.
1983- na największym inowrocławskim osiedlu mieszkaniowym Rąbin erygowana została parafia pw. Błogosławionej Jadwigi.


26
1897- w Sławsku Wielkim urodził się Wojciech Głuszek, od 1930 r. proboszcz w Raczkowie k.Wągrowca, w latach1940-1945 więzien hitlerowskich obozów koncentracyjnych, po wojnie duszpasterz w Stanach Zjednoczonych. Jest  najstarszym członkiem Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu. 
27
1891- w Krotoszynie urodził się Edmund Lemm, dr weterynarii, w latach 1926-1939 dyrektor rzeźni miejskiej w Inowrocławiu. Zginął w 1945 r. w obozie koncentracyjnym Nauengamme k.Hamburga.
1905- doroczne spotkanie delegatów gniazd Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" podjęło znamienną uchwałę wzywającą do organizowania stałych lekcji literatury, historii i geografii ojczystej dla młodzieży pracującej.
1990- na miano wydarzenia kulturalnego zasłużyło widowisko sceniczne związane z promocją ksiązki Barbary Wachowicz pt."Czas nasturcji", poświęconej Janowi Kasprowiczowi. Impreza odbyła się w sali koncertowej PSM im. Juliusza Zarębskiego. Obok autorki udział wzięli nauczyciele i uczniowie I LO im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu.
28
1867- urodził się Zygmunt Zakrzewski, numizmatyk, historyk i archeolog. W "czasach pruskich" pracował w cukrowniach w Kruszwicy i Pakości, a w 1919 r. był pierwszym polskim starostą powiatu strzeleńskiego. Zmarł w 1951 r. w Krakowie.
29
1908- w Pakości powstało Towarzystwo Kołowników"Bywaj", jego członkiem był m.in. Franciszek Heinich, mistrz województwa poznańskiego w kolarstwie.
1923- w Inowrocławiu powstała firma budowlana Franciszka Dźwikowskiego.
1989- zmarła Helena Jabłońska, współzałożycielka i długoletnia nauczycielka (1947-1976) Państwowej Szkoły Muzycznej w Inowrocławiu.
30
1268- pierwsza wzmianka źródłowa o Wielowsi k.Gniewkowa.
1919- w Inowrocławiu powstało Towarzystwo Zjednoczonych Przemysłowców.
1973- zmarł Jan Bratek-Dąbrowski (ur.1886), kupiec, działacz polityczny, prezes Stronnictwa Narodowego w Inowrocławiu.
31
1938- Kruszwicę z okręgiem wyłączono z powiatu mogileńskiego i włączono do powiatu inowrocławskiego. Upadła koncepcja utworzenia osobnego powiatu kruszwickiego.
1955- I nagrodę na Ogólnopolskim Festiwalu Amatorskich Zespołów Teatralnych w Białymstoku zdobył zespół Powiatowego Domu Kultury w Inowrocławiu, który zaprezentował sztukę Leona Kruczkowskiego "Juliuszi Ethel" w reżyserii Leona Witta.
1957- W Opolu zmarła Teresa Marta Panieńska (ur.1869), działaczka kulturalna, nauczycielka śpiewu, publicystka i poetka.Propagowała folklor wielkopolski,kujawski i śląski.W 1904 r. założyła w Inowrocławiu czytelnię dla kobiet, a w 1929 r. wydała przewodnik " O Kujawach i Inowrocławiu".
1985- w I LO im. Jana Kasprowicza rozegrano turniej juniorów w ramach I Memoriału Józefa Bączkowskiego. Odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci Profesora.