panorama Inowrocławia

panorama Inowrocławia

niedziela, 8 lutego 2015

Solanki w Lutym

 Solankowe żaczki zapraszają na zimowy spacer.




 Generał Sikorski odpoczywa na parkowej ławeczce.













 Ogrody Zapachów zapadły w sen zimowy.







Zimowy wiatr chłód po Solankach niesie
wokół biało, pojawiło się słonko
ładnie, choć szkoda że to nie kwiecień
sosna wygrzewa igły w słonecznych promieniach
czeka na wiosnę, która w radość wszystko zmienia.
 Pijalnia wód mineralnych.
 Alejki w Ogrodach Papieskich.









 Inowrocławskie Tężnie.

 Nowy pensjonat obok stawku z mostkiem.




 Sanatorium Uzdrowiskowe "Przy Tężni"- nowy pawilon w budowie.










środa, 4 lutego 2015

Lutowe Kalendarium Kujawskie

1
1881-  zmarł Andrzej Budzinski (ur.1813), powstaniec 1848 r. i 1863 r. długoletni radny miejski i współorganizator Banku Ludowego.
1945- kierowniczką Publicznej Szkoły Powszechnej nr 2 im. Panny Maryi w Inowrocławiu została Maria Stempowa (ur.1905), która przez blisko 25 lat prowadziła tę placówkę, nadając jej wzorcowy charakter.
2
1878- urodziła się Justyna z Trzcińskich Wichlińska, znana działaczka społeczna i narodowa z Tuczna, założycielka" Bursy ziemi Kujawskiej" w Inowrocławiu ( 1920). Zmarła w Warszawie w 1964 roku.
1946- w Gnieźnie zmarł ks. kan. Edward van Blericq (ur.1895), wikariusz generalny gnieźnieński, w latach1941-1945 duszpasterz i organizator życia religijnego w Inowrocławiu.
1970- w  Szczecinie zmarł dr. Józef Krzymiński jr (ur.1893), lekarz w Bydgoszczy i Szczecinie, uczestnik powstania wielkopolskiego w Inowrocławiu, wojny polsko-bolszewickiej i powstania warszawskiego.
3
1887- w Inowrocławiu urodził się Kazimierz Greger, kupiec i fotograf, od 1910 r. własciciel znanego w Poznaniu składu aparatów fotograficznych, redaktor "Wiadomości Fotograficznych"
4
1881- w Inowrocławiu urodził się Jan Roman Królak, kierownik Drukarni "Dziennika Kujawskiego" (1910-1922), aktywny działacz Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Zmarł w 1936 roku w Poznaniu.
5
1980- na trasie z centrum Inowrocławia do Mątew oddany został do użytku nowy wiadukt nad magistralą węglową.
6
1565- zmarł Andrzej Kościelecki h. Ogończyk (ur.1522), magnat blisko związany z dworem królewskim, kasztelan i wojewoda inowrocławski, przeciwnik ruchu egzekucyjnego.
7
1879- Paul Dierich (1834-1894) objął stanowisko burmistrza Inowrocławia, które piastował do śmierci.
1919- w Inowrocławiu powstał 5 Pułk Strzelców Wielkopolskich.
1925- w Poznaniu zmarł ks. Józef Kurzawski (ur.1870), długoletni proboszcz w Pakości, działacz narodowy, powstaniec wielkopolski. Był posłem do Parlamentu Rzeszy Niemieckiej i posłem na Sejm II Rzeczypospolitej.
1984- zamordowany został Piotr Bartoszcze ze Sławęcina, działacz "Solidarności" Rolników Indywidualnych na Kujawach.
8
1987- w Inowrocławiu zmarła Bronisława Wajs, zwana "Papusza" (ur.1908), ludowa poetka cygańska.
9
1359- król Kazimierz Wielki nadał Pakości prawa miejskie.



1685- zmarł Józef Działyński h. Ogończyk, w latach 1650-1660 starosta inowrocławski, fundator Kalwarii w Pakości.


1917- przy dzisiejszej ulicy Zapadłe nastąpiło osunięcie się ok. 2000 m sześciennych ziemi i powstało głębokie, wypełnione wodą zapadlisko zwane potocznie "Zarwane".
1935- rozpoczął się strajk 180 robotników z huty szklanej Henryka Podkomorskiego w Inowrocławiu ( poźniej HSG "Irena").
 
10
1321- w kościele Św. Mikołaja ogłoszony został wyrok w procesie polsko- krzyżackim. Zakon skazany został na zwrot Pomorza Gdańskiego i odszkodowanie pieniężne.

1865- zmarł Tadeusz Wolański h.Przyjaciel (ur.1785), starosta inowrocławski, starożytnik i kolekcjoner. Wszystkie swoje zbiory przekazał instytucjom kulturalnym i naukowym.
1945- ukazał się pierwszy numer "Nowin Inowrocławskich", których redaktorem był satyryk Józef Prutkowski (1915-1981).
11
1867- urodził się Kazimierz Przyłuski, znany budowniczy inowrocławski. Wzniósł m.in. kościół pw. Zwiastowania NMP, hotel "Bast", Bank Ludowy, liczne kamienice.


1986- w Bydgoszczy zmarł Kazimierz Borucki-Rola (ur.1898), konserwator dzieł sztuki, muzeolog, artysta- malarz. Pochodził z Inowrocławia.
12
1926- w Poznaniu zmarł dr Wacław Dionizy Swinarski (ur.1870), sędzia Najwyższego Trubunału Administracyjnego w Warszawie. W latach 1906-1918 prowadził w Inowrocławiu biuro adwokackie dając się poznać jako odważny obrońca Polaków. 
13
1362- ksiażę Władysław Biały potwierdził zamianę Ściborza na Złotniki dokonaną między wojewodą Mościcem a jego bratankami.
1916- w Pakości powstała pierwsza drużyna harcerska, nosząca imię Piasta.
14
1874- w Popowie k.Kruszwicy urodził się Edward Trzciński, dr nauk politycznych, poseł do parlamentu niemieckiego, działacz gospodarczy i narodowy. Zmarł w 1948 r. w Inowrocławiu.
1968- zmarł dr Józef Torliński (ur. 1911), znany inowrocławski lekarz laryngolog.
1984- zmarł Józef Aleksandrowicz (ur.1915), dyrektor Drukarni ZW CRS w Inowrocławiu, regionalista i działacz kulturalny, współzałożyciel Towarzystwa Miłośników Miasta Inowrocławia, autor licznych prac popularyzujących dzieje regionu kujawskiego.
15
1843- urodził się August Rincklake, architekt niemiecki, profesor politechniki w Charlottenburgu, projektant kościoła Zwiastowania NMP w Inowrocławiu. Zmarł w 1915 r. w Berlinie.
1930- Prymas August Hlond erygował parafię Opatrzności Bożej w Mątwach.
1936- "Dziennik Kujawski" doniósł o odznaczeniu Orderem Polonia Restituta znanego pilota Kazimierza Burzyńskiego (ur.1897 w Chełmcach), który zginął w 1944 r. w katastrofie lotniczej pod Montrealem.
16
1895- zmarł ks. kan. Witalis Maryański, kapelan arcybiskupa Mieczysława Ledóchowskiego. Pochodził z Gniewkowa.
1904- urodził się Kazimierz Zygmunt Świtek, czołowy bokser inowrocławski lat dwudziestych.  1924 r. zdobył Mistrzostwo Polski w wadze lekkiej i reprezentował kraj na Olimpiadzie w Paryżu.
W 1975 roku wyemigrował do Berlina Zachodniego. 
17
1862- urodził się Wincenty Wąsowicz, farmaceuta, właściciel apteki "Pod Orłem", zniszczonej w 1939 r.działacz społeczny, pierwszy polski dyrektor warzelni soli przy ulicy Pakoskiej.Zmarł w 1923 roku.
1956- utworzony został inowrocławski oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego, które jest wydawcą periodyku "Ziemia Kujawska".
18
1263- jeden z komturów krzyżackich (prawdopodobnie z Nieszawy) obległ Inowrocław wymuszając złożenie okupu w wysokości 48 grzywien.
1904- urodził się Kazimierz Pietrzak, znany introligator inowrocławski.
19
1863- gen. Ludwik Mierosławski poniósł porażkę w bitwie pod Krzywosądzą.
1977- w Inowrocławiu zmarł Feliks Ustasiak (ur.1891),drukarz i księgarz. W latach 1931-1935 drukował "Dziennik Kujawski".   
20
1872- urodził się Marian Kompf, mistrz introligatorski, pierwszy polski introligator w Inowrocławiu. Zmarł w 1933 roku.
21
1945- przy ul. Sienkiewicza 1 w Inowrocławiu pracę rozpoczęła pierwsza po wojnie przychodnia lekarska.
22
1914- powstała oficjalnie pierwsza inowrocławska drużyna skautowa, znana później jako 1 DH im. księcia Józefa Poniatowskiego. Jej inicjatorem był ks. Ignacy Geppert, a pierwszym drużynowym- pomocnik kupiecki Jan Kłoś.
23
1919- z inicjatywy Janiny Czarlińskiej powstał w Inowrocławiu oddział polskiego Czerwonego Krzyża. Pierwszym prezesem został drogista Czesław Lewandowski, a zastępcą- Justyna Wichlińska.
1900- zmarł Teodor Daniel (ur.1846), hotelarz niemiecki, właściciel hotelu "pod Lwem". 


24
1866- w Mogilnie urodził się Józef Dzioch, znany bławatnik inowrocławski, długoletni prezes Towarzystwa Młodych Przemysłowców i Towarzystwa Przemysłowo-Rzemieślniczego. Zmarł w 1951 roku.
1883- urodził się Józef Królak, drukarz i dziennikarz, w latach1907-1914 redaktor odpowiedzialny "Dziennika Kujawskiego". Założył Towarzystwo Abstynentów "Wyzwolenie". Zmarł w 1967 r.
1954- w Inowrocławiu powstał oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno- Krajoznawczego. 
25
1837- w Rzadkwinie nad jeziorem Pakoskim urodził się Józef Glanc, rzeźbiarz ludowy, autor kilkudziesięciu oryginalnych krucyfiksów, z których wiele znajduje się obecnie w kościołach kujawskich. Zmarł w 1930 r. w Poznaniu.
26
1931- kupiec Marian Lipczyński został burmistrzem Pakości.
27
1977- otwarty został Klub Międzynarodowej Prasy i Książki w Inowrocławiu.
28
1837-urodził się Józef Chociszewski, pisarz ludowy, publicysta, księgarz i wydawca, pierwszy redaktor "Dziennika kujawskiego", wielokrotnie represjonowany przez władze niemieckie. Zmarł w 1914 r. w Gnieźnie.
29
1268- "Bracia gwiazdowi", którzy założyli w pobliżu wschodniej bramy miejskiej szpital Św. Ducha, otrzymali od księcia Siemomysła trzy wsie; Marulewy, Dalkowo i Śrubsk.

                 
     

niedziela, 18 stycznia 2015

Dajmy poczytać ludziom z tej księgi

Jest taka księga co tajemnic skrywa tysiące
Nie dochodzą tam promienie słońca
Gęsto zapisane stronice głęboko schowane pod ziemią
Szkoda, bo czytania byłoby bez końca
Potężny gród na straży granic
Królewskie orszaki na ulicach
Krzyżacy, Szwedzi, najazdy, pożary
Zamek, kościoły, wieże pod chmurami
Przepiękna żydowska bożnica
Niezwykła kopalnia w baśniowych kolorach
Otworzymy kiedyś te stronice?
Chyba już na to najwyższa pora?
Niewiele zostało w Inowrocławiu pamiątek po dawnej, choćby średniowiecznej świetności miasta, jeśli jakieś zostały to głównie skryte pod ziemią.
Niestety nie wykorzystaliśmy rewitalizacji centrum miasta do przeprowadzenia kompleksowych badań archeologicznych, które pozwoliłyby wyjaśnić wiele tajemnic i zagadek z dziejów Inowrocławia.

Jest odbudowana i odrestaurowana nasza piękna bazylika, czyli kościół pw. Imienia NMP który został zbudowany jeszcze przed powstaniem średniowiecznego inowrocławskiego grodu i pozostawał poza jego murami i zdeformowany kolejnymi przebudowami, niegdyś piękny gotycki kościół Św. Mikołaja (o potrzebie jego renowacji i przede wszystkim regotyzacji napisałem już wiele).
W nim znajduje się wiele uratowanych z kościoła Św. Franciszka elementów wyposażenia i szat liturgicznych, niektóre jednak niedostępne do zwiedzania. Niezabezpieczone odpowiednio, przechowywane w niewłaściwych warunkach nie wiadomo w jakim są obecnie stanie.
Ratowane przez wieki, często z narażeniem życia, teraz niszczeją gdzieś na kościelnym strychu.
Odrestaurowane zabytki, pamiątki udostępnione do zwiedzania mogły by być sporym magnesem dla turystów.
Także przedstawienie w ciekawy sposób wszystkich wielkich historycznych wydarzeń jakie miały miejsce w tym kościele np. przepowiednia królowej Jadwigi, procesy sądowe z Krzyżakami, uratowanie relikwii Św. Wojciecha podczas II wojny światowej byłoby dużą atrakcją, jednak nie potrafimy tego wykorzystać i nie stosujemy w promocji Inowrocławia i jego zabytków, dziwne to w czasach gdy turystyka bywa często motorem rozwojowym.




 

Klasztor i kościół OO.Franciszkanów przypomina miniatura na placu Klasztornym, piękna choć szkoda że nieco przekłamana.

Po potężnych fortyfikacjach zostały tylko dwa krótkie fragmenty murów obronnych, z których dłuższy odcinek przy ul. Poznańskiej wymaga szybkiej i gruntownej konserwacji oraz udostępnienia do zwiedzania, bo obecnie nie ma takiej możliwości.

Po wielkich zamczystych bramach wjazdowych do miasta nie ma już śladu, warto byłoby w historycznych miejscach przypomnieć je na tablicach z brązu, podobnie jak zrobiono z innymi ważnymi obiektami w dziejach Inowrocławia.


 
Największe świadectwo średniowiecznej świetności Inowrocławia Wieżę Ratuszową upamiętniono stosowną tablicą wmurowaną w płytę Rynku, ale tylko jej odbudowa byłaby satysfakcjonująca dla miłośników i mieszkańców miasta i przypomniałaby dawną świetność i polską tożsamość tego królewskiego miasta.
Apropos królewskiego miasta, od dawna już przekonuję że na inowrocławskim Rynku obok królowej Jadwigi powinien pojawić się jej mąż król Władysław Jagiełło, przypomniało by to związki naszego miasta z tym władcą i wielkie znaczenie grodu podczas wojen z Krzyżakami.
I w tym miejscu wracam do korzeni, do człowieka który stworzył to miasto, zastosował przy tym genialne rozwiązania prawne, organizacyjne,urbanistyczne, które przez następnych trzysta lat były wzorem dla nowo- powstających grodów.
Myślę oczywiście o księciu Kazimierzu Konradowicu i po raz kolejny proponuję aby oddać jemu należny hołd i pokazać wielkość jego Inowrocławia poprzez stworzenie miniatury całego inowrocławskiego średniowiecznego grodu z księciem na Rynku tej miniatury.

Warto byłoby pokazać w jakiś ciekawy sposób dwóch wielkich królów w dziejach Polski mających ścisłe związki z Inowrocławiem:
- Władysława Łokietka- władcę który zjednoczył księstwa po rozbiciu dzielnicowym pod jedną Koroną, a był synem naszego księcia założyciela miasta, urodzonym ( najprawdopodobniej) i wychowanym w Inowrocławiu i tutaj od najmłodszych lat przygotowywanym do swojej życiowej misji.Wcześniej próbował to zrobić inny syn Konradowica- książę krakowski Leszek Czarny.
- Kazimierza Wielkiego- mającego wielkie zasługi w rozwoju państwa, a będącego synem Łokietka i wnukiem Kazimierza Konradowica.
Myślę nawet że zasadnym byłoby pokazanie np. na płaskorzeźbach wszystkich książąt i królów związanych z Inowrocławiem, czy to pochodzeniem, czy też takich którzy tutaj bywali.
Kiedyś płaskorzeźby czterech królów znajdowały się ne tej kamienicy.
I na koniec to co najpiękniejszego kryje nasza inowrocławska ziemia- cudowna, baśniowa, niezapomniana, piękna - nasza kopalnia soli.









Najciekawsze cuda
Najważniejsze ślady
Najpotężniejsze fundamenty
Baśniowe wspomnienia
Kryje inowrocławska ziemia
Czy kiedyś choć cząstkę tajemnic odkryć się uda?
Czy potrafimy otworzyć znowu tą kujawską księgę?
Rozbłysło by wtedy miasto jak niebiański firmament
Przypomniało by piękno i dawna potęgę.


Miniatura średniowiecznego grodu
Najciekawsze obiekty przypomniane
Kopalniany szyb do przeszłości
Otwiera się wielka kronik księga
Chyba nie chcemy by na wieki wieków amen
Była by ona dla nas zamknięta.