panorama Inowrocławia

panorama Inowrocławia

sobota, 7 maja 2011

Skąd się wzięły nazwy ulic Św.Ducha i Zofiówka

Jeżeli zapytamy starszych mieszkańców miasta skąd się wzięła nazwa ulicy Św.Ducha mówią, że tak nazywała się przed wojną i dlatego do niej wróciliśmy. Tak naprawdę historia tej nazwy jest znacznie starsza i sięga XIII wieku. Książę Kazimierz Konradowic w pobliżu miejsca gdzie później wznosił się szyb kopalni soli pobudował kościół ze szpitalem pod wezwaniem Św. Ducha.Kościół i szpital spalił się w 1802 roku, dwa lata później szpital został pobudowany na nowo.W miejscowej tradycji nazwa miała więc potężne korzenie , dlatego przetrwała wieki.



Ulica Św. Ducha
Skąd nazwa ulicy Świętego Ducha się wywodzi
Nie wiedzą zapewne dziś ludzie młodzi
Tam gdzie szyb kopalni nad okolicą górował
Książę Kazimierz szpital i kościół wybudował
Pod Świętego Ducha to było wezwaniem
I taka nazwa na zawsze pozostanie.
Nazwa  Zofiówka sięga swoją historią przełomu XV i XVI wieku. Mieściła się w okolicach tego miejsca kaplica Św. Zofii wraz z przytułkiem. Nie ma już teraz po tym nawet drobnego śladu, ale ta urokliwa nazwa przetrwała do naszych czasów.

     Zofiówka

Wieża świetlista, wytworna
nad skwerem uroczym góruje
W dzień głowę swą wystawia do słońca
a na kamieniu wiersz Kasprowicza się snuje
W dole kaskada szumi rzewnie
obok przy działkach alejka biegnie
Po św. Zofii nie ma już śladu
kaplica, przytułek nie istnieje
Teraz nie dojdziesz z tym do ładu
wszystko dookoła dziś pięknieje
Po dawnych czasach nazwa została
„Zofiówka” miła, tajemnicza
i nie wie o tym nic gromadka mała
z mostku swe w wodzie oglądająca lica.



Wodospadzik, również jakby ukłon w stronę Kasprowicza i jego miłości do gór, w tle jego wiersz o Kujawach wyryty w kamieniu.



Kasprowiczowskie strofy o Kujawach w kamieniu wyryte.
I nasza piękna wieża wieczorem.



niedziela, 1 maja 2011

Sposoby na przedstawienie ciekawej historii naszego miasta

Dalszy ciąg pomysłów promocyjnych.








***

Może w nowych Solankach

wśród spacerowych ścieżek

figury piastowskich władców

powinny stanąć

A i makiet zabytków

nie powinno zabraknąć

Spacerowicze powietrze wdychają

i korzystają ze słońca

A przy okazji historię miasta poznają

od emeryta do brzdąca

Nowa część parku jeszcze piękniejsza się stanie

Gdy tyle ciekawych rzeczy tu jeszcze powstanie.


***

Projekt w mojej głowie się rysuje

W nim panorama średniowiecznego grodu się snuje

Portrety władców ważnych dla miasta

Kazimierz założyciel, Łokietek, Wielki Budowniczy,

Jagiełło, Jagiellończyk i Jadwiga niewiasta

Potem jeszcze inne portrety: Wilkoński,

Przybyszewski, Kasprowicz, Jan Paweł II i Glemp być może

To wszystko w jednym przestrzennym tworze

Z krótkimi, acz ważnymi opisami

Podkreślającymi kto tu stoi przed nami

Gdy turysta przed taką ścianą stanie

to być może zmieni o Inowrocławiu swoje zdanie

I pomyśli o tym mieście ciepło

Gdy staną mu przed oczyma ważne historii chwile

Dowie się ile rzeczy mu dotąd uciekło

Pozna je i wspominać będzie nasze miasto mile.



     ***

Co w Zakładzie Przyrodoleczniczym być może?

Duża artystyczna kawiarnia, pracownie, wystawy w kolorze

Szkoła tańca, galeria, klub dla dzieci

Na dole w holu występy , koncerty i czas leci

Mieszkańcy i kuracjusze wejdą tutaj chętnie

Spędzić czas przyjemnie lub zająć się czymś namiętnie

Może tańcem, rzeźbą, poezją lub inną twórczością

Lub zwiedzać wystawy, oglądać pokazy z lubością

Dla każdego można coś interesującego stworzyć

Naszą ambicją jest takiej chwili dożyć

Na dachu tarasy mogą powstać widokowe

Dające wielkie możliwości doznaniowe

Natchnienia artystom dostarczające

lub widoku na gorące, solankowe słońce

Piękny budynek znowu ozdobą byłby parku

I sercem artystycznym w tym mieście gwarków


***

Kamienica na uboczu sobie stoi

Na warownym średniowiecznym murze wsparta

Świadczyć o dawnych czasach się nie boi

Z tajemnicy swojej obdarta

Ciągnąc tu będą turyści i inowrocławianie

I każdemu coś w pamięci na pewno zostanie

Obejrzy wystawy i muru dotknie

I o kawałek historii miasta i Kujaw się potknie.

    ***

Piękne freski na ścianach powstać mogą

Królowie, książęta tutaj powrócą

Zamek, kościoły swój wizerunek przywrócą

Na średniowieczny rynek turyści wejdą własną nogą

I wszyscy na malowidłach zobaczą

Ile tutaj zniszczono, co tracą

Wyobraźnia, myśli resztę podpowiedzą

Jakie tajemnice w murach tego miasta siedzą.

Pomysły na promocję miasta i regionu

Myślę, ze dobrze byłoby rozpropagować bliskie związki miasta z piastowskimi królami Polski.
Udział grodu w obronności kraju, wspaniałą średniowieczną przeszłość miasta, wyeksponowanie zabytków
także już nieistniejących.W rozmowach z kuracjuszami, a nawet mieszkańcami przekonałem się, że wielu nie ma ko tym zielonego pojęcia.W kilku wierszach postanowiłem to przedstawić w prostej formie.
O założeniu grodu przez  księcia Kazimierza Kujawskiego już było. Teraz będzie o tym, iż był on ojcem Władysława Łokietka, który urodził się na zamku inowrocławskim i tu się wychował.
Przygotowany odpowiednio przez rodziców doprowadził do zjednoczenia dzielnic pod jedną koroną.Jeden z ważniejszych królów w historii Polski wywodził się więc z Inowrocławia.Łokietek z kolei był ojcem Kazimierza Wielkiego, niemniej ważnego króla w dziejach kraju-"zastał Polskę drewnianą, zostawił murowaną".
Potem Jadwiga, Jagiełło,którego nasze miasto było ulubionym grodem.Tu odbyła się główna narada z księciem Witoldem przed bitwą pod Grunwaldem, po bitwie przebywał tu przez miesiąc, Tu dzielono łupy, decydowano o losie więźniów itp.W sumie był w mieście 21 razy.
Przy okazji otwarcia kamienicy na Kasztelańskiej warto by przypomnieć fortyfikacje miejskie, może je odtworzyć w pomniejszonej skali.
Podobnie stworzyć skansen(studio) miniatur inowrocławskich.Umieścić tam wszystkie ciekawe obiekty
współczesne, zabytkowe i także te już nieistniejące.
Następnie bitwa pod Mątwami ze szczególnym wyeksponowaniem udziału w niej Jana III Sobieskiego.To tylko niektóre z pomysłów, następne wkrótce.



***
W średniowieczu Inowrocław był ważnym grodem
Na granicy warownią był przed każdym wrogiem.
Tu wielkie narady pokojowe się odbywały,
Miejskie pieczęcie traktaty rozejmowe potwierdzały
Po Krakowie, Poznaniu, Kaliszu najczęściej występowały
Koronowane głowy często na zamku bywały.
Krzyżacy przed sądami papieskimi tutaj drżeli,
O swej wielkiej klęsce przepowiednię wzięli.
Potem Jadwiga do wielkiej legendy tu urosła za młodu
I do dziś została Królową dla mieszkańców tego grodu.
***
Piastowie kujawscy państwo jednoczyli
Rodzili się, panowali i tutaj żyli
To oni potęgę Korony przywracali
Cieszymy się z tego, my Kujawiacy mali.
Orła Białego gniazdo tu było
I zaszczyt to nam będzie przynosiło.
***
Wnuk naszego księcia, także Kazimierz
wielkim budowniczym zwany,
Nie zapomniał nigdy
o swym grodzie kochanym.
W imponujące fortyfikacje miasto wyposażył
Wspaniały ratusz w rynku wystawił
Mury, fosa, bramy, baszty i wały
nad bezpieczeństwem miasta i państwa czuwały.
Piękne to były czasy,
chwały Inowrocławiowi przynoszące
Gdy król dbał o gród
jak o wiosenne rośliny słońce.
***
Kogo gościłeś na Twoich ulicach
Inowrocławiu, polska strażnico
Cesarz Napoleon tutaj bywał
i słynna nasza królowa Jadwiga
Jagiełło z Witoldem tryumf swój planował
i mały Łokietek się tutaj chował.
Jan Luksemburski, Wielki Mistrz Altenburg, Henryk Brodaty,
Kazimierz Wielki, Jagiellończyk, Karol Gustaw
i dziki Świętopełk byli tu przed laty.
Jedni przeklęci, inni wspaniali
W pamięci tej ziemi pozostali
Teraz zaś wszyscy oni z zaświatów
o strasznych czasach i dziejach wspaniałych
przypominają całemu światu.
Dają świadectwo Twojej wielkości
Grodzie na soli, kujawska piękności.

*JADWIGA*

Władysław Jagiełło ten gród sobie upodobał,
Lubiła go także Jadwiga królowa.
W pertraktacjach z Krzyżakami udział brała
i wielką klęskę im przepowiedziała.
Pamiętamy Ją ciągle, patronką czynimy
Deptakiem pięknym i szkołą czcimy
Stroje, zwyczaje chętnie odtwarzamy
i słodkimi jadwiżankami ją wspominamy.
Pomnik jej piękny w rynku stanie
O starym grodzie i jego patronce pamięć pozostanie.
     ***
Jagiełło z Witoldem tu na Krzyżaków się szykował
Po bitwie Grunwaldzkiej też tutaj przebywał
Często tu wracał, doglądał, planował
A lud mu wierność dozgonną ślubował
Nigdy nie szemrał, drużynę utrzymywał
Pokochała gród również królowa Jadwiga
Dlatego na rynku teraz stanęła,
Bo kujawska ziemia jeszcze nie zginęła.
     ***
Na jakich ziemiach Polska powstawała
Kujawy, Kraków, Wielkopolska cała
Gdzie Mieszko, Chrobry państwo utrwalił
Gdzie Łokietek i Kazimierz Wielki na nowo to scalił
Poznań, Kruszwica, Gniezno, Nakło i Kalisz
Żnin, Brześć, Inowrocław, Łęczyca i Kraków
To była ostoja wszystkich Polaków
I poprzez wieki ta ziemia została
Biało-czerwona do dzisiaj, cała.
***
     Jan III Sobieski
Wielkie Ci Boże dziękczynienie od całego
świata za Jana ocalenie
Za to, że z konia powalonego
Kompani za ręce uchwycili i wywlekli nieusieczonego
Gdyby wtedy przy noteckim brodzie
głowę położył
Do odsieczy wiedeńskiej przecież
by nie dożył
Kto by turecką ordę zatrzymał
Kto chrześcijan by bronił
i krzywym szablom się nie imał
Kto husarię by poprowadził
Kto z nieprzyjacioły by się wadził
Kto granic Rzeczypospolitej by pilnował
Kto by tu dowodził i panował
Kto by Wilanów zbudował i Marysieńkę kochał
Gdyby lud już wtedy po nim szlochał
Kto by historię świata tworzył
Gdyby on na mątewskich polach życia swego dożył
Jakby wyglądała Polska, Europa cała
Gdyby nad Janem ręka Boska nie czuwała.


     ***1666***
Czy pamiętasz Kujawiaku,
że roku szatańskiego 1666
Brat na brata tu napadł kolego
Na polach nadnoteckich ciało na ciele leżało
I krwawiąc  rzekę Noteć w Mątwę zmieniało.
Armia Lubomirskiego królewskie zastępy rozgromiła
I nazwę Tupadły na wieki zostawiła.
Chluby to nigdy nie przynosi,
gdy brat na brata rękę podnosi.
     ***
Pola nad Notecią rozesłane
pamiętają czasy niekochane
Bitwę rozegraną przy rzeki brodzie
Gdzie brat brata krew przelał w wodzie
Łąki i rzeka usłane trupami
Dobrze, że takie czasy już za nami
Chluby dla polskiego oręża
ta bitwa nie przyniosła
Ale to wielka przestroga
dla ówczesnego rycerza i dzisiejszego posła.

Jan Paweł II a Inowrocław

W dniu beatyfikacji Naszego Papieża kilka słów o Jego związkach z naszym miastem.Jak wszyscy wiedzą jest On honorowym obywatelem Inowrocławia.19 marca rada miasta jednogłośnie podjęła taką uchwałę mimo, że w jej skład wchodzili politycy wszystkich opcji.Zostało to ogłoszone na uroczystym posiedzeniu rady miejskiej dnia 2 kwietnia 2004 roku czyli rok przed śmiercią Jana Pawła.
26 maja delegacja miasta w Rzymie przekazała Papieżowi insygnia honorowego obywatela i pamiątki z Inowrocławia i Ojciec Święty na placu Św. Piotra na oczach całego świata za to podziękował.
Potem była śmierć, łzy , rozpacz i coś czego nie zapomnę do końca życia, po Jego śmierci odśpiewanej"Barki"
w moim kościele Chrystusa Miłosiernego.takiego wykonania już nigdy w życiu nie słyszałem, nawet przez najlepsze chóry. To było niesamowite.Potem był pomnik na skwerze Jego imienia, inny niż wszystkie, album
"Teraz my przychodzimy do Ciebie"-też piękny, nietypowy. Ogrody Papieskie wymyślony przez jego ulubioną młodzież najpiękniejszy z pomników jaki można zbudować-piękno natury, Boży kunszt.
I dalej w tej oryginalnej konwencji tegoroczne widowisko "Santo Subito"w reżyserii Łukasza Oliwkowskiego czy plenerowe widowisko aktorów Teatru "A" z Gliwic pt."Wołam z całej głębi tego tysiąclecia"

   
Papieski zaułek
W papieskich alejkach kluczymy
zielenią się zachwycamy
Przy szemrzącym kamieniu siedzimy
obejmujemy się, przytulamy
Ptasich treli słuchamy
pięknem i ciszą się sycimy
Pogodną twarz Jana Pawła wspominamy
dla Niego tu też przychodzimy
Wspaniały Mu pomnik Panie wystawiłeś
Lepszego dla Niego nie mamy
Pięknem natury Go uczciłeś
By tu był zawsze pamiętany.


***
Obywatelem świata byłeś
ale Inowrocławiem  nie pogardziłeś
w historię miasta wpisany zostałeś
Przykładem dla dzieci i wnuków naszych się stałeś
Nie tylko w kościołach o Tobie pamiętamy
Przed Twą sylwetką na skwerze głowy pochylamy
W papieskich ogrodach, w oazie zieleni
widzimy podróże Twoje po Ziemi
Jak w Watykanie o łaski prosiłeś
Tak przy Mojżeszowym kamieniu nas nie opuściłeś.




***
Jesteś święty więc o nas pamiętaj
Będziemy się modlić nie tylko od święta
Jakaś specjalna więź nas przecież łączy
Bo jesteś z nami nawet wśród parkowych pnączy
Przy powojowych, dzwonkowych kwiatach
i przy Mojżeszowym kamieniu zostaniesz tu na lata
Nawet Twego papieskiego krzyża tu nie brakuje
Przy wejściu do ogrodów pięknymi kwiatami się prezentuje.


*** 
W Solvayu pracę zaczynałeś
długo zanim papieżem zostałeś
W naszym mieście także w Solvayu pracowano
to takie wspólne nasze miano
Zapewne to także nasze serca połączyło
I modlimy się do Ciebie aż miło
Wielu łask za Twoim pośrednictwem oczekujemy
I wiemy na pewno, że się nie zawiedziemy.
***
KAROL
Nie ma dla Ciebie miary czasu…
Jan Chrzciciel, Paweł z Tarsu, Karol…
Prorok? Apostoł? Pasterz? Nauczyciel?
Robotnik? Rybak? Kajakarz? Marzyciel?
Wojownik? Rewolucjonista? Pisarz? Poeta?
Ojciec? Opiekun? Przyjaciel? Artysta?
Twój rzemyk, Twój zamysł, Twoje tchnienie
Męczennik, Nasza wiara, Nasze zbawienie
Zamknąłeś Tę księgę symbolicznie
Ale przecież możemy tam sięgać
Powinniśmy…
Musimy…
Jak najliczniej....
Jak najczęściej......