panorama Inowrocławia

panorama Inowrocławia

poniedziałek, 29 sierpnia 2011

Dlaczego Jadwiga?

W listopadzie 2007 roku Rada Miejska Inowrocławia uchwaliła że Patronką miasta zostaje Święta Jadwiga Królowa, a w maju 2008 roku papież Benedykt XVI w oficjalnym dokumencie potwierdził ustanowienie Świętej Królowej Jadwigi patronką Inowrocławia.Dlaczego tak się stało?
Jadwiga, córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety księżniczki bośniackiej urodziła się w 1374 roku. Po śmierci ojca objęła tron polski w wieku zaledwie 10 lat. Półtora roku później zawarła małżeństwo z księciem litewskim Władysławem Jagiełłą, dzięki czemu Litwa przyjęła chrzest.Królowa osobiście angażowała się w Chrystianizację tych ziem, znana była także z działalności charytatywnej i dobroczynnej.Zakładała szpitale, pomagała biednym.Słynęła w Europie ze starannego wykształcenia,bystrości umysłu i wielkiej urody.Jako że Inowrocław był ulubionym grodem jej męża króla Jagiełły często tu bywała i też miała sentyment do naszego grodu.To tutaj w kościele Św. Mikołaja w 1397 roku  brała udział w pertraktacjach z delegacją zakonu Krzyżackiego z Wielkim Mistrzem Konradem von Jungingen na czele.Znienawidzonemu wrogowi przepowiedziała wielką klęskę z ręki swojego męża po swojej śmierci  i to się sprawdziło pod Grunwaldem.
"Jeszcze póki żyję , Bóg wzdraga się was ukarać za wszystkie popełnione przez was zbrodnie, jednak po mojej śmierci Bóg dłonią mego męża króla Władysława was ukarze i będzie to cios śmiertelny. Nigdy więcej nie odrodzicie się , plemię plugawe" tak przedstawia słowa królowej nasz słynny kronikarz Jan Długosz.
Jadwiga zorganizowała Wydział Teologiczny na Uniwersytecie w Krakowie.Zgodę na jego otwarcie otrzymała w 1397 roku. Zapisem w testamencie przeznaczyła na jego działalność wszystkie swoje kosztowności, dzięki czemu przyczyniła się do odnowy uniwersytetu, zwanego odtąd po dziś dzień Jagiellońskim.Zawsze skupiała wokół siebie na dworze elity intelektualne i polityczne z kraju i zagranicy. Mimo młodego wieku była osobą bardzo światłą.Zmarła w 25 roku życia, uważana przez lud od początku za świętą.Wcześnie rozpoczęto starania o jej kanonizację, jednak przez wieki napotykano na wiele trudności i dopiero Jan Paweł II beatyfikował ją 8 czerwca 1979 roku.
Kanonizowała została 18 lat później. Nazywana jest matką swojego ludu i Matką Narodów.
W świadomości mieszkańców naszego miasta zawsze przez wieki zajmowała szczególne miejsce.
Ze względu na bliskość z miastem jej i jej męża. Bywali tu wielokrotnie.Także rosnąca legenda jej "krzyżackiej" przepowiedni odegrała wielką rolę.W herbie miasta nad piastowskim orłem widnieje między wieżami lilia symbol rodu Andegawenów, z którego wywodzi się królowa.
Po odzyskaniu niepodległości Rada Miejska Inowrocławia w 1919 roku nadała głównej ulicy miasta imię Królowej Jadwigi i do dziś ta ulica jest piękną "królową"inowrocławskich ulic.
W 1983 roku erygowana została parafia pod wezwaniem Błogosławionej Królowej Jadwigi, w której znajdują się relikwie Świętej. Od 22 kwietnia 1994 roku Królowa Jadwiga patronuje też III Liceum Ogólnokształcącemu, które pięknie kultywuje historyczne związki Królowej z miastem.
Herb miasta z lilią andegaweńską.


Dzisiaj po wiekach Wielka Królowa znowu spaceruje po inowrocławskim rynku.


 W tym kościele jej "kasandryczna" przepowiednia dosięgła Krzyżaków.
W średniowieczu Inowrocław był ważnym grodem
Na granicy warownią był przed każdym wrogiem.
Tu wielkie narady pokojowe się odbywały,
Miejskie pieczęcie traktaty rozejmowe potwierdzały
Po Krakowie, Poznaniu, Kaliszu najczęściej występowały
Koronowane głowy często na zamku bywały.
Krzyżacy przed sądami papieskimi tutaj drżeli,
O swej wielkiej klęsce przepowiednię wzięli.
Potem Jadwiga do wielkiej legendy tu urosła za młodu
I do dziś została Królową dla mieszkańców tego grodu.
Władysław Jagiełło.
     *JADWIGA*
Władysław Jagiełło ten gród sobie upodobał,
Lubiła go także Jadwiga królowa.
W pertraktacjach o zwrot ziem z Krzyżakami udział brała
i wielką klęskę im przepowiedziała.
Pamiętamy Ją ciągle, patronką czynimy
Deptakiem pięknym i szkołą czcimy
Stroje, zwyczaje chętnie odtwarzamy
i słodkimi jadwiżankami ją wspominamy.
Pomnik jej piękny w rynku stanie
O starym grodzie i jego patronce pamięć pozostanie.
Przed budynkiem szkoły czuwa
Powagi dodaje, uwagę przykuwa
Swoim wizerunkiem przypomina
Historię i chwałę dawnego Ina
Uczniom daje poczucie ważności
Tradycje, potrzebę kształcenia
Piękny wzór polskiej poczciwości
i ponadczasowość swojego istnienia.
Królowa Jadwiga pędzla Jana Matejki.
Św. Jadwiga nasza Patronka do rozwoju
 Uniwersytetu Jagiellońskiego się przyczyniła
Swoje kosztowności na ten cel nawet przeznaczyła
Choć młoda i urodziwa to poważna i wykształcona była
Jeszcze za życia prawie święta, ale Krzyżaków nienawidziła
Wielką klęskę z ręki polskiego rycerstwa im przepowiedziała
I choć kilkakrotnie nasze miasto sponiewierali, to jednak rację miała
*** 
Jadwigo tyś ten gród sobie dawno już wybrała
I jego patronką po wiekach zostałaś
Zaraz po śmierci za świętą Cię uznawano
Ale dopiero nasz honorowy obywatel nadał Tobie takie miano
To w tym mieście zawsze, niezmiennie Cię kochano
I nawet teraz z chęcią pomnik Twój stawiano
Znienawidzonemu wrogowi wielką klęskę przepowiedziałaś
I jak zwykle  Wielka Królowo rację miałaś
Szkoda że Jagiełło zwycięstwa do końca nie wykorzystał
I Krzyżak bruździł długo jeszcze, bo po bitwie zmartwychwstał.
I jeszcze raz wracam do pomysłu by do Jadwigi dołączył jej mąż.
Na Królewskim trakcie Jagiełły grodzie zawsze się znajdowałeś
Tu planował, wyjeżdżał, wracał, wojska organizował
Tu sądził, łupy dzielił, o losie więźniów decydował
Tu hołd i aplauz mieszkańców przyjmował
Lud go zawsze z otwartymi ramionami witał
Nie szemrał, drużynę karmił i utrzymywał
Tak oto powstała wieloletnia komitywa
Może w przyszłości obok Jadwigi
Władysław dołączy do spaceru
I pójdą razem w stronę ratuszowej wieży
Przypomnieć o tym szczególnym związku ludziom wielu
I to czego na Rynku brakuje najbardziej.

 

Kruszwica- Dalsze Dzieje

Poprzedni odcinek dziejów Kruszwicy skończyliśmy na buncie starszego syna Władysława Hermana, Zbigniewa przeciwko ojcu. Bunt został stłumiony a książę rozkazał spalić miasto.
Władysław Herman przeniósł swoją siedzibę do Inowrocławia i od tego czasu rozpoczął się szybki rozwój tej osady.Wydaje się że także od imienia księcia pochodzi nazwa naszego miasta:Wladislavia, Juvenis Wladislav czy Nowus Wladislawia występująca w dawnych dokumentach choć na ten temat są różne hipotezy np.nazwa wzięła się od osadników, którzy przenieśli się z dotkniętego powodzią Włocławka.Związki Inowrocławia z Kruszwicą pokazuje nawet historia herbów obu miast.
 To herb Kruszwicy grusza (krusza)
 A to herb Inowrocławia z 1365 roku między wieżami piastowski orzeł i bujne pędy gruszy.
Za czasów Bolesława Krzywoustego i Bolesława Kędzierzawego gród kruszwicki ponownie się rozbudowuje.W 1109 roku Bolesław Krzywousty na czele licznych kruszwickich wojów wyruszył na bitwę z Pomorzanami pod Nakło. Wyprawa zakończyła się zwycięsko.
W 1148 roku odbył się w Kruszwicy uroczysty zjazd z udziałem Albrechta Niedźwiedzia niemieckiego margrabiego, którego syn Otto poślubił córkę Bolesława Krzywoustego Judytę.
Od XII wieku Kruszwica miała swojego kasztelana i była siedzibą archidekanatu terytorialnego, do którego należały dekanaty: inowrocławski i radziejowski.
Pierwszym kasztelanem był Piotr Wszeborowic Wielki od 1176 roku. Ufundował on rotundę w Strzelnie i kazał ustawić w odległości 52 km. od Kruszwicy w drodze do Kalisza inskrypcję, która mówiła " jesteś w połowie drogi do Kruszwicy".Pod koniec panowania Bolesława Kędzierzawego sytuacja Kruszwicy znacznie się pogorszyła. Biskupstwo zostało przeniesione do Włocławka, później panujący na Kujawach  nasz inowrocławski książę Kazimierz Konratowic
ustanowił komorę celną na moście.W 1271 roku miasto zostało spalone z rozkazu księcia kaliskiego Bolesława Pobożnego aby nie wpadło w ręce Pomorzan. Od tej pory Kruszwica już nigdy się w pełni nie podniosła i nie miała takiego wpływu na losy Polski jak Inowrocław czy Gniezno.Ten sam książę podzielił Kujawy, które zostały po władzą Siemomysła ale bez Kruszwicy.Później nastały ciężkie czasy , najazd Krzyżaków i na szczęście sprytny manewr kasztelana Antoniego, który dając okup uratował miasto przed zniszczeniem.Po pokoju kaliskim z Krzyżakami Kazimierz Wielki  jak przystało na największego budowniczego w dziejach państwa buduje tutaj piękny ceglany zamek z wieżą.Mysią wieża pozostałość po tym zamku do dziś jest magnesem dla turystów i ozdobą oraz obok Bazyliki ŚW. Piotra i Pawła największym zabytkiem Kruszwicy.






 Obraz w wieży przedstawiający widok na zamek w okresie świetności.

 Nowo zbudowany most zwodzony i częściowe odbudowane mury obronne są nową atrakcją turystyczną miasta.
W 1303 roku otrzymała Kruszwica prawa miejskie na prawie magdeburskim.
Późniejsze losy miasta też są burzliwe i ciekawe. Miasto wielokrotnie podupadało i odradzało się. Teraz ze swoimi zabytkami, pięknym Gopłem i rezerwatem ptactwa z bardzo rzadkimi batalionami, przystanią jachtową i żeglarską jest perełką turystyczną Kujaw, mam wrażenie że ciągle za mało znaną w Polsce i Europie. Jedynie czystość wód Gopła pozostawia jeszcze wiele do życzenia.
Warto nad tym i popularyzacją tego pięknego miejsca na naszej kujawskiej ziemi popracować i to poprawić.

Widoki z wieży zapierają dech w piersiach.


 Przystań jachtowa.


 Na drugim brzegu odnawiany amfiteatr.


 Częściowe wzniesione mury zamkowe z mostem zwodzonym.








Budynki przystani wioślarskiej.













 Mysia Wieża, pozostałości zamku, Bazylika i majestatyczne rzeźby piastowskich wojów przypominają o historii i wielkiej roli Kruszwicy w tworzeniu się państwa polskiego- to tu są jego korzenie.Potężne korzenie staropolskiej gruszy.













Piękno Gopła i otaczającej przyrody dopełnia reszty.

Przyznajcie sami, prawda że warto tu przyjeżdżać.
Z Inowrocławia 30 minut autobusem, a samochodem 15-20 minut.

Tramwajem konnym pojechać możesz do Kruszwicy
W fajną wycieczkę bez żadnej tajemnicy
Zwiedzić korzenie naszej państwowości, o Mysią Więżę zahaczyć
Rezerwat ptactwa i przyrody nad Gopłem zobaczyć
Podziwiać wioślarzy na jeziorze pływających
I nie unikać na plaży promieni gorących
Witalności i siły nabrać od czakramu wielkiego
I wrócić wieczorem do miasta naszego.


Pojechać tam takim tramwajem to dopiero frajda.
 Ten mały domek z czerwonym daszkiem to zejście do odkrytych i odkopanych gotyckich piwnic zamkowych. Teraz są osuszane, a w przyszłym roku zamienią się w sale ekspozycyjne i będą dostępne do zwiedzania.Jeśli znają się pieniądze to w przyszłości być może zwiedzać będzie można kolejne piwnice bo zachowało się ich więcej.



W Kruszwicy kręcono także zdjęcia do filmu "Stara Baśń".
Fotografie są wyeksponowane w wieży.



Kruszwica czeka na turystów, jest naprawdę piękna.